Menu
راهنمای خرید و خواندن کتاب

در انتخاب یک کتاب به چه نکاتی دقت کنیم و کتاب را چگونه بخوانیم تا اثربخشی بیشتری داشته باشد؟




سایکوپات کیست؟ اختلال شخصیت ضد اجتماعی چه ویژگی هایی دارد؟


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۲۸۴۷۹

در این درس به تعریف سایکوپات (Psychopath) می‌پردازیم و درباره‌ی اختلال شخصیت ضد اجتماعی حرف می‌زنیم.

اما لازم است تأکید کنیم که این درس را نباید به عنوان یک درس تخصصی روانشناسی در نظر بگیرید. چون تشخیص سایکوپات بودن و بررسی نشانه های اختلال شخصیت ضد اجتماعی (Antisocial Personality Disorder) باید به صورت مورد به مورد و توسط روانپزشک متخصص انجام شود.

با این حال، به علت رواج یافتن اصطلاح سایکوپات در ادبیات رفتار سازمانی و رهبری سازمانی، لازم بود در قالب یکی از درس‌های خودشناسی به تعریف و تبیین این اصطلاح بپردازیم.

ویژگی های یک مدیر سایکوپات در محیط کار

در میان اختلال های شخصیتی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی یکی از قدیمی‌ترین اختلال‌هایی است که مورد توجه روانشناسان و روانپزشکان قرار گرفته است.

شاید یکی از علت‌های توجه ویژه به این اختلال، آن باشد که افراد ضد اجتماعی، معمولاً از قانون تخطی می‌کنند و یکی از گروه‌هایی هستند که به‌سادگی و به‌سرعت گرفتار زندان می‌شوند.

سوژه‌های بسیاری از رمان‌های جنایی – از سارقان تا قاتلان – کسانی هستند که با معیارهای روانشناسی می‌توان آن‌ها را شخصیت ضد اجتماعی یا سایکوپات دانست.

همین مسئله باعث شده که معمولاً وقتی اصطلاح سایکوپات یا اختلال شخصیت ضد اجتماعی را می‌شنویم، یاد مجرمانی می‌افتیم که در زندان نگهداری می‌شوند؛ کسانی که قتل یا سرقت انجام داده‌اند و یا دست به پرخاشگری و رفتارهای پرخاشگرانه زده‌اند.

آیا سایکوپات همان اختلال شخصیت ضد اجتماعی است؟

قبل از این‌که در بحث‌مان جلوتر برویم، باید تکلیف‌مان را با یک مسئله مشخص کنیم و آن، تفاوت دو اصطلاح سایکوپات و اختلال شخصیت ضد اجتماعی است.

در متون مدیریتی، معمولاً اصطلاح سایکوپات به چشم‌تان می‌خورد و در متون روانشناسی، بیشتر اصطلاح اختلال شخصیت ضد اجتماعی را می‌بینید.

اصطلاح اول را رابرت هیر (Robert Hare) از بزرگان این حوزه تعریف کرده و اصطلاح دوم، در DSM تعریف شده است.

تعریف DSM و تعریف رابرت هیر شباهت‌های زیادی دارند و به همین علت، برخی منابع این دو اصطلاح را به صورت مترادف به‌کار می‌برند. اما تفاوت‌های ظریفی هم وجود دارد.

مثلاً رابرت هیر یک چک لیست تهیه کرده و بر اساس آن، این بیماری را تعریف می‌کند، در حالی که DSM جزئیات و ظرافت‌های بیشتری را به کار برده و به یک چک لیست ساده اکتفا نکرده است.

کسی که علاقه‌مند به مباحث مدیریت و توسعه فردی است و قرار نیست روانپزشک شود و به سراغ روان‌درمانی برود، می‌تواند این دو اصطلاح را یکسان در نظر بگیرد و وارد تفاوت‌های ظریف آن‌ها نشود. ما هم در این درس و درس‌های دیگر متمم، سه اصطلاح زیر را به شکل مترادف به کار خواهیم برد:

  • بیمار سایکوپات
  •  فرد دارای اختلال شخصیت ضد اجتماعی
  • فرد جامعه ستیز

برخی از ویژگی های سایکوپات ها

DSM توضیح می‌دهد که برخی از ویژگی‌های زیر در افراد سایکوپات دیده می‌شود:

  • تبعیت نکردن از هنجارهای اجتماعی و بی‌توجهی به چارچوب‌های قانونی (در حدی که برخی رفتارهایشان می‌تواند زمینه‌ی دستگیری آن‌ها را فراهم کند)
  • رفتار فریبکارانه، دروغ‌گویی مکرر، استفاده از هویت غیرواقعی و حیله‌گری با هدف لذت بردن یا کسب منافع شخصی
  • رفتارهای تکانشی یا به بیان دیگر ضعف در برنامه ریزی و انجام فعالیت‌های هدفمند، نداشتن اهداف بلندمدت و واقع گرایانه
  • تحریک‌پذیری و رفتارهای خشونت‌آمیز، درگیر شدن مکرر در دعواها و حمله‌ی فیزیکی به دیگران
  • بی‌پروا بودن در رفتارها و بی‌توجهی به ایمنی و امنیت خود و دیگران
  • مسئولیت‌پذیر نبودن به شکل مکرر و پیوسته، مثلاً ناتوانی در انجام تعهدات کاری یا شانه خالی کردن از زیر تعهدات مالی
  • نداشتن احساس گناه و پشیمانی (مثلاً وقتی به کسی آسیب می‌زنند، رفتار بدی انجام می‌دهند یا سرقت می‌کنند، بی‌تفاوت هستند یا می‌توانند آن را توجیه کنند)

رابرت هیر هم ضمن اشاره به تعدادی از همین ویژگی‌ها، چند مورد دیگر را هم مطرح می‌کند:

  • چرب‌زبانی و رفتارهای سطحی غیرواقعی برای جذب دیگران و ایجاد یک تصویر مثبت غیرواقعی از خود
  • خودمحوری و خودبزرگ‌بینی
  • نیاز دائمی به هیجان و برانگیختگی برای کسب انگیزه‌ در زندگی روزمره
  • نپذیرفتن مسئولیت تصمیم‌ها و انتخاب‌ها (اگر تصمیمات آنها اثر بدی بر دیگران داشته باشد، به خوبی می‌توانند برای خود و دیگران آن را توجیه کنند و سهم خود را ناچیز یا صفر جلوه دهند)
  • نداشتن حس همدلی
  • تجربه‌ی سطحی احساسات و عدم تجربه‌ی احساسات عمیق (همان چیزی که ما در زبان عمومی با بی احساس بودن توصیف می‌کنیم)
  • ضعف در کنترل رفتارها و هیجانات (خصوصاً خشم)
  • انجام کارها و انتخاب فعالیت‌هایی که برای دوستان و اطرافیان دردسرساز است

البته توجه داشته باشید که نباید از فردا، مثلاً‌ به محض چرب زبانی یک نفر، او را سایکوپات بنامید. باید موارد متعددی از این ویژگی‌ها در یک فرد جمع شوند و قیدهای دیگری هم که رابرت هیر یا DSM تعریف کرده‌اند وجود داشته باشند تا در نهایت بتوان یک فرد را سایکوپات یا دارای اختلال شخصیت ضد اجتماعی نامید.

مدیران سایکوپات

محدودیت در دسترسی کامل به درس‌های خودشناسی و شخصیت شناسی

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های خودشناسی و شخصیت شناسی برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است. با فعال کردن عضویت ویژه در متمم، به درس‌های بسیار بیشتری نیز دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

فهرست درس‌های متمم

البته از میان همه‌ی درس‌ها و مطالب مطرح شده در متمم، شاید مناسب باشد در کنار درس‌های شخصیت شناسی، مطالعه‌ی درس‌های زیر را در اولویت قرار دهید:

  تحلیل رفتار متقابل

  چگونه شاد باشیم

  افزایش عزت نفس

  کاریزما و ویژگی های افراد کاریزماتیک

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    هادی فیوض ، رضا حسام ، kamal berahmand ، زینب کازرونیان ، Hanie

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری خودشناسی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه خودشناسی

قوانین کامنت گذاری در متمم

5 نکته برای سایکوپات کیست؟ اختلال شخصیت ضد اجتماعی چه ویژگی هایی دارد؟

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .