Menu


وظایف منتور | از منتور چه انتظاراتی داشته باشیم؟


وظایف منتور

هنگامی که منتور را تعریف کردیم و از منتورینگ سخن گفتیم، توضیح دادیم که در مورد تعریف منتور اتفاق‌نظر وجود ندارد. افراد بسیاری خودشان را منتور می‌نامند. از سوی دیگر نمونه‌های فراوانی وجود دارد که یک نفر به دوست، آشنا، مدیر یا مربی خود اشاره می‌کند و از او با عنوان منتور نام می‌برد.

همان‌جا گفتیم که ما در متمم منتور را بیشتر به مفهوم منتور در کسب و کار به کار می‌بریم. یعنی با وجودی که افراد بسیاری را می‌توان در زندگی شخصی به عنوان منتور در نظر گرفت، فرض ما بر این است که منتور می‌خواهد و می‌تواند نقش مهمی در مسیر شغلی فرد ره‌جو یا منتی (Mentee) ایفا کند.

با توجه به این‌که نقش منتور طی دهه‌های اخیر بیشتر با رویکرد رشد و پیشرفت در کسب و کار مورد توجه قرار گرفته، منابع و کتاب‌ها و مقالات بیشتری هم در شرح و توصیف این نوع از منتورینگ وجود دارد.

منتور چه نقشی را بر عهده دارد؟

اصطلاح منتور را تقریباً از دهه‌ی هشتاد میلادی می‌توان در کتاب‌های مدیریتی مشاهده کرد. یعنی نزدیک به چهار دهه است که چنین اصطلاحی به دنیای مدیریت راه پیدا کرده و مورد توجه قرار گرفته است.

در آن زمان در تعدادی از شرکت‌های بزرگ دنیا برنامه‌های رسمی منتورینگ به وجود آمده بود. به این معنا که وقتی فردی در شرکت استخدام می‌شد، فرد دیگری را که تجربه‌ی بیشتری داشت به سمت منتور و راهنمای او منسوب می‌کردند تا به رشد و یادگیری عضو تازه‌وارد کمک کند و باعث شود او سریع‌تر در شرکت جا بیفتد و اثربخشی مطلوب را به دست بیاورد.

این تصویر از منتورینگ را می‌توانید در کتاب منتورینگ در محیط کار  (Mentoring at Work) که کتی کرام (Kathy Kram) در دهه‌ی هشتاد میلادی منتشر کرد ببینید.

کتی کرام در زمینه‌ی منتورینگ یک نام بزرگ و مهم محسوب می‌شود. او چند دهه روی این موضوع متمرکز بوده و بعدها هم که کتاب‌های مرجع تخصصی در زمینه‌ی منتورینگ منتشر شدند، هم‌چنان نام او به عنوان مدیر پروژه و سرویراستار بر روی جلد کتاب‌ها قرار گرفت (+).

وظایف منتور

کتی کرام در عین این‌که تأکید می‌کند تعریف واحدی برای منتورینگ وجود ندارد، بر دو نکته تأکید می‌کند (+):

  • منتورینگ رابطه‌ای است که میان یک نفر با سن و سابقه‌ی بیشتر و فردی که سن و سابقه‌ی کمتر دارد شکل می‌گیرد.
  • منتور بودن در بستر کسب و کار (و مسیر شغلی) معنا پیدا می‌کند.

کرام هم‌چنین توجه مخاطب خود را به این نکته جلب می‌کند که منتور (راه‌نما) و منتی (ره‌جو) ممکن است در یک شرکت نباشند. یا حتی به فرض حضور در یک شرکت، منتی ممکن است زیردست مستقیم یا غیرمستقیم منتور خود محسوب نشود.

پس آن‌چه باعث می‌شود رابطه‌ی منتورینگ شکل بگیرد، چیزی فراتر از این‌هاست:

ویژگی منتور چیست

اگر این تعریف منتورینگ را بپذیریم، حالا می‌توانیم به این سوال بپردازیم که منتور برای تحقق این اهداف، چه وظایفی بر عهده دارد و چه نقش‌هایی را باید ایفا کند؟

کرام چهار دهه قبل نقش‌های منتور را به دو دسته تقسیم کرد و جالب این‌جاست که طی این سال‌ها، تقسیم‌بندی‌اش هم‌چنان مورد توجه است و محققان دیگر تغییر چندانی در آن ایجاد نکرده‌اند (+):

نقش‌ها و کارکردهای منتور در توسعه مسیر شغلی

کرام موارد زیر را به عنوان کارکردهای اصلی منتور در توسعه مسیر شغلی منتی (ره‌جو) مطرح می‌کند:

محدودیت در دسترسی به مجموعه‌ درس‌های مسیر شغلی

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های مسیر شغلی برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

اعضای ویژه‌ی متمم علاوه بر دسترسی به درس‌های مسیر شغلی به مجموعه‌ی گسترده‌ای از درس‌ها به شرح زیر دسترسی پیدا می‌کنند:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  خودشناسی  |  شخصیت شناسی

  کار تیمی  |  رفتار سازمانی

  مذاکره

  دوره MBA (مطالعه‌ی منظم همه‌ی درس‌ها)

تمرین و مشارکت در بحث

کتی کرام تحقیقات خود را همیشه با یک سوال ثابت آغاز کرده است: «آیا در محیط کار،‌ رابطه‌ای داشته‌اید که به رشد و پرورش شما کمک کند؟»

او در ادامه می‌پرسد: «این فرد چه کسی بوده؟ چه ویژگی‌هایی داشته است؟»

کرام با این سوال، بدون این‌که واژه‌ی منتور را به کار ببرد می‌کوشید فرد را ترغیب کند که منتورهایش را به خاطر بیاورد.

آیا شما چنین فرد یا افرادی را در محیط کار خود داشته‌اید؟ آن‌ها از میان نقش‌هایی که در درس مطرح شد، در ایفای کدام نقش‌ها توانمند‌تر بوده‌اند؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    اصغر محرمی ، سید شهاب الدین بنی طبا ، سیدمهدی حسینی ، مهدی – علیزادگان ، مهشید محمدی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مسیر شغلی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه مسیر شغلی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

11 نکته برای وظایف منتور | از منتور چه انتظاراتی داشته باشیم؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : مهدی - علیزادگان

    سلام به همه متممی های عزیز و گرامی
    تمام مطالبی که در ادامه میاید فقط نظر و تجربه شخصی من میباشد.
    من از جمله کسانی بودم که همیشه احساس کردم نیاز دارم که کسی باشد که من او را حبل المتین خود قرارداده و به او اتکاء کنم. بسیار گشتم و بسیار کلاس و دوره رفتم و به خیلی ها اتکاء کردم ولی متوجه نکته ای شدم و آن اینکه اگر کسی خود را منتور معرفی میکند به احتمال زیاد چیزی از منتورینگ نمیداند و شاید هم میداند ولی نمیتواند منتور مناسبی باشد. منتور کسی نیست که شغلش منتورینگ باشد و مثلا مسلح به یک سری ابزار زیر نام منتورینگ باشد. بلکه آنچه که من دیدم منتور فردی است که کار و بار خودش را دارد و به هردلیلی با فرد منتی (Mentee) در یک رابطه دو طرفه قرارمیگیرد تا برخی امور را بهتر از قبل انجام بدهد.
    در این گزاره که بیان کردم این نکته مستتر است که همانطور که ره‌جو یا منتی از منتورینگ نفع میبرد میتوان تصور کرد که منتور از کار منتورینگ خود نفعی میبرد. اما آیا این درست است؟ این نفع میتواند مادی یا معنوی باشد.
    اگر فیلم Coach Carter را که براساس داستان واقعی زندگی کن کارتر (مربی و بسکتبالیست آمریکایی) ساخته شده است دیده باشیم ( که توصیه میکنم حتما ببینید) متوجه میشویم که مربی کارتر از هدایت دانش آموزان دبیرستان منفعتی شامل حیثیت و اعتبار اجتماعی را برداشت میکرد اما به نظر میرسد که یک منتور و یا مربی واقعی عملا به دنبال این نیست که مقام و منزلت اجتماعی برای خود بردارد بلکه نوعی رضایت درونی را خواهد داشت و البته ممکن است در این مسیر درآمدی هم کسب کند که حتی بسیار بالا باشد و ممکن است مانند سقراط (با بازی نیک تولته) در فیلم Peaceful Warrior اصلا دنبال پول نباشد که ایشان هم در آخر فیلم مشخص میگردد که ندای درونی دن میلمن بوده است.
    چرا این نکته را مطرح کردم؟ دلیلش این است که از نظر من اینگونه هست اگر دنبال منتور و یا مربی میگردید به دنبال کسی باشید که اولین درخواستش پول و منفعت نباشد بلکه واقعا مایل باشد که از ما یک شریک ، یک همکار و یا هر چیز دیگری که بخشی از ما هست را بیرون بکشد و همراهمان باشد و البته شاید و تنها شاید منافع مادی هم مطرح باشد.
    اینهمه حساسیت من برای چیست؟
    کلاسها و کتابهای بیشماری در ایران و صدالبته در دنیا هستند که خود را منتور و مربی ، راهنما معرفی میکنند اما به عبارت ساده تر اینکاره نیستند و تنها روی بال ضعف نفس ما سوار میشوند. پس اگر برای رشد و توسعه خود در هر زمینه ای نیاز به این دارید که از کسی یا روندی راهنمایی بگیرید و به عبارتی نیاز به منتور دارید باید خودتان اقدام کنید.
    اول باید بپذیرید که درنهایت آنکس که باید در مسیر قراربگیرد خود ما هستیم چه منتور پیدا کنیم و چه نکنیم و انتظار برای اینکه کسی ما را پیدا کند بسیار عبث و بیهوده میباشد و گاهی که متوجه این بیهودگی میشویم خود را به دام و ورطه کاسبان این مفهوم می اندازیم و برای رضایت خودمان ، به دیگران هم توصیه میکنیم ، بی تعارف من فکر میکنم اکثر ما این تجربیات را داشته باشیم.
    وقتی پذیرفتیم این ما هستیم که دنبال تغییر و تحول و رشد هستیم ، در گام بعدی میتوانیم به این مورد پاسخ بدهیم که من برای تحول به دنبال چه چیز هستم و برای رسیدن به آن چیز یا هدف خودم باید چه مشخصه هایی داشته باشم. و درگام بعدی با تحقیق و بررسی و شاید مشترک شدن در مجلات معتبر و مطالعه کتابها و شرکت در کارگاهها و کلاسها بدون اینکه نقش مطلق و پیامبری به آنها بدهیم خودمان را برای دیده شدن توسط منتور و همچنین دیدن منتور توسط ما آماده کنیم. کافیست در بین افرادی که به هر شکلی از کلاسها و کتابها و غیره شناختیم بگردیم و با ایشان ارتباط برقرار کنیم. تجربه من نشان داد که منتور و منتوری هر دو همدیگه را یافته و انتخاب میکنند. کل این فرآیند دستوری و برنامه ای و مبتنی بر فرمولهای مشخص نیست و از همین رو تعریف منتورینگ و فروکاستن آن به یک یا چند تعریف مشخص و معلوم کاری بی فایده و نادرست است.
    این کل مسیری بود که من خودم طی کردم ، خیلی خیلی دیر اما با این مسیر به نتایج خوبی رسیدم:
    ·     اکثریت کسانی که من به دنبالشان رفتم و هزینه کردم در واقع منتور نبودند و چیزی هم از منتورینگ نمیدانستند بلکه در بهترین حالت یک مدرست کتبی بودند که میخواندند ولی حتی توانایی برقراری پلی بین آنچه که در دانش و ذهن داشتند با آنچه در واقعیت به آن نیاز بود نداشتند
    ·     منتورها نه در کلاسها و کتابها و کارگاهها بلکه در قلب همان بخشی از زندگی و بازار هستند که ما میخواهیم سهمی در آن داشته باشیم
    ·     منتور هایی که میتوانیم روی آنها واقعا حساب کنیم لزوما با ما رابطه خوبی ندارند و لزوما خودشان خیلی موفق نیستند و یا حتی شکست هم خورده باشند و از زاویه دیگر موفقیت فرد در یک امر از او منتور نمیسازد
    ·     کلاسها و کتابها و کارگاهها و محتوی ها تا وقتی که با ابزار پرسش و نقد همراه باشند عالی هستند ما به محض اینکه نگاهی قطعی به آن پیدا میکنیم و برای اعمال این قطعیت شروع به تبلیغ آن میکنیم ، عرصه با را واگذار کرده ایم و عنقریب این اشتیاق و پرستش بزودی تبدیل به دشمن و فرد سودجو میگردد
    ·         برای منتی بودن لازم است که حرفه ای بیندیشیم وحرفه ای عمل کنیم
    با تمام این مطالب که در بالا اشاره کردم میتوانم بگویم که من در کار خودم منتوری داشتم که متاسفانه الان در بین ما نیستند و ایشان خیلی خطا در کار داشت و از همین رو راهنمایی های بسیار ارزنده ای مانند برادر بزرگتر به دادند اما خودش نتوانست کاری از پیش ببرد ما برای من مهم بودند. افراد دیگری بودند و هستند که من دائما پیگیر کارشان هستم و یکی از این مسیرها برای من همین متمم میباشد که میتواند به من در یافتن خط سیر ادامه کار و تلاشم کمک بسیار بکند.
    چیزی که هم اینها به من یاد دادند و احتمالا بیشتر با وضعیت من همخوانی داشته است این بوده که بیشتر از آنچه که با مطالعه و فکر کردن های ممتد خودم را مشغول کنم دست به عمل و اقدام بزنم ، اتفاقات عجیب و غریبی نمیفتد اما اگر تمام وقت را به مطالعه و صرفا فکر کردن به مشکلات فکر کنم از واقعیات دور خواهم افتاد.
    سپاس
     

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .