Menu


کتاب دوره عمر سازمان (چرخه عمر سازمان) | آدیزس



کتاب دوره عمر سازمان (Corporate Life-cycle) نوشته‌ی ایچاک آدیزس (~ ایساک آدیزِس) یکی از کتاب‌های شناخته‌شده در زمینه‌ی «شناخت و مدیریت تحولات یک سازمان در طول عمر خود» محسوب می‌شود.

با در نظر گرفتن این‌که کتاب دوره عمر سازمان در سال ۱۹۹۰ منتشر شده و اکنون حدود سه دهه از انتشار آن می‌گذرد، و نیز با لحاظ کردن عمق اثر این کتاب در قلمرو مدیریت و اداره‌ی سازمان، بی‌تردید می‌توان آن را کتابی کلاسیک دانست که هر دانشجویی در رشته‌ی مدیریت با آن آشنا باشد.

از آن‌جا که ما در متمم، در بحث‌های مختلف به این کتاب اشاره کرده و از مفاهیم مطرح‌شده در آن استفاده کرده‌ایم، مناسب دیدیم که یک مطلب را به معرفی آن اختصاص دهیم.

چرخه عمر سازمان | مهم‌ترین مفهوم مطرح‌شده در کتاب

مفاهیم بسیاری در کتاب دوره عمر سازمان مطرح شده‌اند. برخی از این مفاهیم (مثل تله بنیان‌گذار) نخستین بار توسط آدیزس مطرح شده و برخی دیگر، اگر چه پیش از او هم مطرح شده‌اند،‌ اما به واسطه‌ی کتاب آدیزس شهرت جهانی یافته‌اند.

یکی از این مفاهیم، چرخه عمر سازمان یا Corporate Life-cycle است. پیش از آدیزس هم افراد مختلفی از جمله گرینر و مینتزبرگ درباره‌ی چرخه حیات سازمان نوشته‌اند (+/+). اما به جرأت می‌توان گفت اگر امروز بحث چرخه حیات سازمان تا این حد فراگیر شده و به یک موضوع استاندارد در مدیریت کسب و کار و کارآفرینی تبدیل شده، به‌خاطر کتاب آدیزس بوده است.

چرخه عمر سازمان | کتاب دوره عمر سازمان آدیزس و بررسی محتوای آن

بحث چرخه عمر سازمان را نمی‌توان خلاصه کرد و باید به شکل مستقل و به تفصیل درباره‌ی آن صحبت شود. بنابراین در این‌جا صرفاً به بیان نام مراحل مختلف چرخه عمر اکتفا می‌کنیم:

چرخه عمر سازمان - از تولد و طفولیت و بلوغ تا تکامل و ثبات و اشرافیت و بوروکراسی و مرگ

حرف کلیدی و مهم آدیزس در کتاب دوره عمر سازمان این است که مشکلات یک سازمان در مراحل مختلف عمر، متفاوت است.

بنابراین اگر می‌خواهید مشکلات یک سازمان را درک کرده و برای آن راهکار پیدا کنید، لازم است ابتدا تشخیص دهید که سازمان در چه مرحله‌ای از عمر خود قرار دارد. همچنین باید مشکلات رایج در هر مرحله از چرخه عمر را بشناسید و بر این اساس، راه حل مناسب برای حل مشکل را جستجو کنید.

جملاتی از کتاب دوره عمر سازمان

به سبک همیشگی متمم در #معرفی کتاب، چند جمله از کتاب آدیزس را در اینجا نقل می‌کنیم تا با فضای کتاب و سبک نگاه نویسنده بیشتر آشنا شوید:

توجه داشته باشید که طول و گذر عمر، دلایل رشد و پیری نیستند، شرکت‌های بزرگی با عمر طولانی وجود دارند که پیر یا جوان محسوب می‌شوند.

آن‌چه که باعث رشد و پیری سازمان‌هاست طول و گذر عمر نیست. شرکت‌های ۱۰۰ ساله‌ی جوان و ۱۰ ساله‌ی پیر زیادی مورد شناسایی قرار گرفته‌اند.

… «جوان» به این معنی است که سازمان نسبتاً به آسانی تغییر می‌کند (و می‌تواند این‌چنین عمل کند). از طرف دیگر به‌خاطر نبود امکان پیش‌بینی، در پایین‌ترین سطح کنترل هم قرار دارد.

پیر به معنی کنترل‌پذیری رفتاری است، در حالی که انعطافی وجود نداشته و تمایلی هم به تغییر وجود ندارد.

رشد به معنی قابلیت مواجهه با مشکلات بزرگ‌تر و پیچیده‌تر است.

پیر شدن به معنی کاهش قابلیت مواجهه با مشکلات است، همان مشکلاتی که سازمان سال‌ها با آن‌ مواجه بوده است. با پیر شدن سازمان، این مشکلات به‌طور فزاینده‌ای حل‌نشدنی به‌نظر می‌رسند.

کلید موفقیت مدیریت، تمرکز بر مشکلاتی است که در دوره‌ی کنونی منحنی عمر بروز نموده‌اند تا بدین‌وسیله بتواند با حل آنان رشد نموده و آمادگی مواجه شدن با مشکلات دوره بعد را پیدا نماید.

سازمانی بدون مشکل است که در آن تغییری رخ ندهد. و این وضعیت فقط وقتی اتفاق می‌افتد که سازمان،‌ مرده باشد. حل مشکلات، و ایجاد وضعیتی که در آن مشکل جدید و پیچیده‌تری به وجود نیاید، همانند مردن است.

یکی از تجربیاتی که مدیران بعد از مطالعه‌ی تئوری منحنی عمر به دست می‌آورند این واقعیت است که آن‌ها در مواجهه با مشکلات، تنها نیستند.

داشتن مشکلات امری طبیعی است، آن‌چه که باعث می‌شود تا هر فرد در مورد خودش احساس بی‌کفایتی نماید، اعتقاد به این است که فقط او دارای مشکل است.

… دانستن این‌که کدام‌یک از مشکلات طبیعی بوده و در وضعیت مشابه برای همگان اتفاق می‌افتد، به شما کمک می‌کند که این واقعیت را درک کنید که مشکلات به شخص شما بستگی نداشته و وضعیت باعث آن بوده است.

هنگامی‌که افرادی مبتکر خواهان راه‌اندازی شرکتی هستند، در وهله‌ی اول آن‌چه آن‌ها می‌گویند چندان مهم نیست، و در عوض این‌که چه کسی و چگونه این مطالب را مطرح می‌کند، مهم‌تر است.

در تأسیس موفقیت‌آمیز یک شرکت به چیزی بیش از یک ایده‌ی نو و منابع مالی و بازار فروش نیاز است.

آن‌چه یک شرکت جدید‌التأسیس به آن نیاز دارد […] شخصی است که پس از تأسیس شرکت، شب‌ها خواب آرام نداشته باشد.

مفاهیمی مهم اما کمی در‌هم‌ریخته

به قضاوت متمم، اگر از کسانی که کتاب آدیزس را خوانده‌اند درباره‌ی حجم کتاب بپرسید، دو پاسخ خواهید شنید: عده‌ای می‌گویند ای‌ کاش این کتاب در حجمی بیشتر با توضیحات کامل‌تر منتشر می‌شد. عده‌ای هم خواهند که ای کاش کسی پیدا شود و نکات مهم کتاب را به شکلی خلاصه به ما بگوید. اما بعید است با کسی مواجه شوید که حجم فعلی کتاب را مناسب بداند.

واقعیت این است که مفاهیم کتاب به شدت با هم در آمیخته‌اند. آدیزس گاهی اوقات از روی مفاهیم، بدون ذکر مثال عبور کرده و گاه مثال‌هایی را مطرح کرده که می‌شد اساساً آن‌ها را مطرح نکند.

جدای از این‌‌ها، آدیزس زبانِ مختصِ خود را در طرح مسائل سازمان و تحلیل آن‌ها ساخته و به‌کار برده است. بنابراین، اگر هنگام مطالعه‌ی کتاب، حتی بخش کوچکی را جا بیندازید، ممکن است در فهم بخش‌های بعدی دچار مشکل جدی شوید.

بنابراین می‌توان گفت این کتاب باید آرام و پیوسته خوانده شود و نباید در خواندن آن شتاب کنید.

کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

همان‌طور که نویسنده در عنوان کتاب از واژه‌ی Corporate استفاده کرده، در متن هم، سرنوشت کسب و کارها و سازمان‌هایی که «در مقیاس بزرگ» هستند مورد توجه قرار گرفته‌ است.

بنابراین اگر کسب‌و‌کار کوچکی دارید که قرار نیست بزرگ شود و می‌خواهید در مقیاس کوچک باقی بماند (مثلاً یک فروشگاه کوچک)، احتمالاً چنین کتابی برایتان جذاب نخواهد بود.

اما اگر این امید – یا برنامه – را دارید که کسب‌و‌کارتان بزرگ شود و شکل یک سازمان رسمی را به خود بگیرد، مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند برایتان مفید باشد.

کم نیستند مدیران استارت‌آپ‌هایی که پس از کمی بزرگ‌ شدن، به نتیجه می‌رسند که تبدیل کردن یک استارتاپ چابک به یک سازمان جاافتاده، چندان هم ساده نیست. آدیزس برای چنین افرادی هم می‌تواند آموزنده و الهام‌بخش باشد.

اما مهم‌تر از همه‌ی این‌ها، کتاب دوره عمر سازمان برای مشاوران مدیریت مفید است. می‌دانیم که خود آدیزس هم به عنوان یک مشاور مدیریت فعالیت می‌کند و در این کتاب، کوشیده است یک زبانِ کاربردی برای گفتگو میان مدیران و مشاوران خلق کند.

بنابراین اگر قصد دارید به عنوان یک مشاور در کنار سازمان‌ها باشید، خواندن کتاب آدیزس را – با وجود همه‌ی کُندی و سختی آن – به شما توصیه می‌کنیم.

ترجمه کتاب دوره عمر سازمان

این کتاب توسط کاوه محمدسیروس ترجمه شده و به همت انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر به بازار عرضه شده است.

ترجمه‌ی کتاب نسبتاً‌ روان است و البته جای کار یک ویراستار حرفه‌ای در آن به شدت حس می‌شود. اما این را هم باید بگوییم که برخی دشواری‌های موجود در فهم را هم می‌توان به دشواری متن اصلی نسبت داد. کار خوب مترجم این بوده که به شکل مکرر، واژه‌های انگلیسی اصلی را در پاورقی آورده و این کار کمک می‌کند تا خواننده، پیام نویسنده را بهتر درک کند.

محدودیت در دسترسی کامل به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های کارآفرینی برای اعضای ویژه متمم امکان‌پذیر است.

پس از فعال کردن اشتراک ویژه در متمم، به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در این‌جا ببینید:

  نقشه راه یادگیری درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تصمیم گیری

  مدل کسب و کار

  طرح تجاری

  ارزش آفرینی

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    امیرعلی نوری ، آرش ، محمد حسین قاسمی ، داود عندلیب ، مهشید بهرام پور

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری نکات آکادمیک کارآفرینی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه نکات آکادمیک کارآفرینی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

2 نکته برای کتاب دوره عمر سازمان (چرخه عمر سازمان) | آدیزس

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .