Menu


مردیت بلبین | نظریه پرداز کار تیمی و طراح تست بلبین


مردیت بلبین - طراح تست بلبین

مردیت بلبین (Meredith Belbin) دانشمندی انگلیسی و متولد ۱۹۲۶ است و یکی از نام‌های شناخته‌شده در زمینه‌ی مطالعه‌ی کار تیمی محسوب می‌شود.

او به صورت منسجم و طی مدت طولانی، زندگی خود را صرف تحلیل تیم‌ها، بررسی عملکرد تیم‌ها و نقاط قوت و ضعف کار تیمی کرده است و به همین علت، افراد دانشگاهی کمی به اندازه‌ی او در زمینه‌ی کار تیمی به شهرت جهانی رسیده‌اند (یکی دیگر از این افراد شناخته‌شده کاتزنباخ است که جداگانه باید به او بپردازیم).

بلبین اکنون دهمین دهه‌ی زندگی خود را می‌گذراند. اما بر خلاف چهره‌اش – که سن نزدیک به یک قرن را به خوبی منعکس می‌کند – رفتار و گفتار و سطح انرژی‌اش، تناسبی با تصویر ذهنی ما از فردی که نزدیک به یک قرن زندگی کرده ندارد.

شاید بتوان بخشی از این سلامتی در سن بالا را به ورزش و فعالیت‌هایی که در جوانی و میان‌سالی انجام داده ربط داد. بلبین ورزش‌های پرتحرک را دوست داشته و شاهدش، عکسی است که از مسابقات قایق‌رانی او در دوران دانشگاه باقی مانده است.

بلبین و اتنبرو در مسابقات قایق‌رانی

منبع عکس: سایت بلبین

همان‌طور که در توضیح روی عکس نوشته شده، نفر دوم در انتهای قایقِ جلویی، بلبین است و دقیقاً جلوی او، دیوید اتنبرو قرار دارد. فردی که می‌توان او را از بزرگترین سرمایه‌های جهان در حوزه‌ی تاریخ طبیعی و مستندسازی درباره‌ی آن دانست.

از آن‌جا که آثار مردیت بلبین یکی از منابع ما در تدوین درس کار تیمی متمم است، مناسب است او را کمی بیشتر بشناسیم.

مردیت بلبین و دستاوردهای او در زمینه کار تیمی

بلبین حدود هفت سال از وقت خود و همکارانش را صرف اجرای بازی‌های مدیریتی، مقایسه‌ی عملکرد فردی و گروهی انسان‌ها و نیز عوامل افزایش و کاهش کارایی تیم‌ها کرد.

در این رهگذر سه دستاورد مهم داشته که هر یک از آن‌ها به جای خود نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه‌ی شناخت ما از کار تیمی داشته‌اند:

نظریه نقش های تیمی

اصطلاح نقش‌های تیمی یا Team Roles که امروزه مفهومی رایج و شناخته‌شده در مدیریت و کار تیمی است، یکی از دستاوردهای بلبین است.

او نُه نقشِ مختلف تعریف کرده و توضیح می‌دهد که هر تیمی برای عملکرد اثربخش، لازم است از هر نُه نقشِ تعریف شده بهره‌مند باشد.

البته منظور بلبین این نیست که هر تیمی باید حتماً ۹ نفر عضو (یا بیشتر) داشته باشد. بلکه فرض او بر این است که هر فرد در تیم می‌تواند بیش از یک نقش را بر عهده بگیرد و ایفا کند.

 بلبین تأکید دارد که  توزیع نادرست نقش‌ها و بی‌توجهی به اهمیت نقش های تیمی، از جمله مهم‌ترین علت‌های کاهش کارایی تیم ها و یا شکست کار تیمی است. 

بلبین همچنین توضیح می‌دهد که بسیاری از حاشیه‌های کار تیمی (بحث‌های غیراخلاقی و حاشیه‌ها و اصطکاک‌ها) عموماً میوه‌های درختی هستند که در خاک توزیع نامناسب نقش‌های تیمی ریشه دارند.

او هم‌چنین تستی طراحی کرده که به افراد کمک می‌کند تشخیص دهند در ایفای کدام نقش‌ها موفق‌ترند. این تست به عنوان تست بلبین یا پرسشنامه نقش های تیمی شناخته می‌شود.

دانلود فایل PDF پرسشنامه بلبین به همراه راهنمای امتیازدهی‌ (انگلیسی)

پیشنهاد روشی برای طبقه‌بندی فعالیت‌ها

مفهوم نقش‌های کاری (Work Roles) یا طبقه‌بندی فعالیت‌ها موضوع دیگری است که بلبین به آن توجه داشته است.

بلبین معتقد است که بیشتر کسانی که در زمینه‌ی کار تیمی مطالعه و تحقیق می‌کنند یا می‌خواهند مهارت کار تیمی خود را توسعه دهند، غالباً روی ویژگی‌های افراد متمرکز می‌شوند: این‌که هر فرد چه ویژگی‌ها و مهارت‌هایی دارد و روی کدام ویژگی‌های خود باید بیشتر کار کند (اصطلاح روحیه‌ی کار تیمی را حتماً شنیده‌اید).

اما بخش دیگری از مهارت کار تیمی، درک بهتر فعالیت‌ها است. اگر فعالیت‌ها را به خوبی نشناسیم و به درستی تقسیم نکنیم، هر چقدر هم که اعضای تیم از شایستگی‌های کافی بهره‌مند باشند، در نهایت دستاورد مطلوب را کسب نخواهیم کرد.

در این بخش می‌توان گفت نگاه بلبین به سبکِ موضوعات رایج در مدیریت پروژه نزدیک‌تر است و معتقد است که جدا از این‌که انسان‌ها بخش مهمی از منابع تیم هستند، تشخیص و تفکیک و تفکیک دقیق و خرد کردن فعالیت‌ها به شکلی مناسب می‌تواند نقش مهمی در اثربخشی تیم داشته باشد.

بلبین برای این‌کار مدل تقسیم‌بندی رنگی کارها و فعالیت‌ها را پیشنهاد می‌کند.

موردکاوی‌های متعدد

بلبین علاوه بر دو مدل پیشنهادی خود، تجربه‌های گسترده و متنوعش را هم در قالب بررسی‌های موردی (Case Study) مطرح کرده و گاه با نام‌گذاری زیبا و جذاب بر روی آن‌ها، باعث شده که اصطلاحات و مفاهیم جدیدی به ادبیات کار تیمی افزوده شود.

سندرم کنکورد و سندرم آپولو نمونه‌هایی از این نوع محصولات جانبی فعالیت و مطالعات بلبین هستند.

کتابهای بلبین

بلبین کتاب‌های متعددی نوشته که دو کتاب زیر معروف‌ترین آنها هستند:

  • تیم های مدیریتی – چرا این تیم‌ها موفق می‌شوند یا شکست می‌خورند؟ (Management Teams)
  • نقش های تیمی در محیط کار (Team Roles at Work)

فراتر از تیم (Beyond The Team) هم کتاب دیگر بلبین است که بیشتر به بیان تجربه‌ها و تحلیل‌های شخصی او اختصاص یافته است.

نگاه بلبین به تست بلبین و کارهایی از این دست محدود نیست. او می‌خواهد تعریف تیم و اهمیت ارتباط اعضا در تیم را به ما یادآوری کند. تیم مجموعه‌ای از مغزهای درخشان نیست

پیشنهاد عضویت در متمم

شما با عضویت ویژه در متمم، می‌توانید به درس‌ها و آموزش‌های بسیاری از جمله موضوعات زیر دسترسی کامل داشته باشید:

  فهرست درس‌های متمم

موضوعات زیر، برخی از درس‌هایی هستند که در متمم آموزش داده می‌شوند:

  دوره MBA (یادگیری منظم درس‌ها)

  فنون مذاکره | مهارت ارتباطی

  تصمیم گیری | تفکر سیستمی

  توسعه فردی | مهارت یادگیری

  مدیریت بازاریابی | دیجیتال مارکتینگ

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: سمانه هرسبان , محمود محمدی , مسعود ترابیان , امیرعبدالعظیمی , حمیدرضا شاکر

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مهارت کار تیمی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه مهارت کار تیمی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

12 نکته برای مردیت بلبین | نظریه پرداز کار تیمی و طراح تست بلبین

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : زهرا سالک

    اون تعبیر مجموعه ای از مغزهای درخشان و مجموعه ای درخشان از مغزها خیلی قابل تامل و هوشمندانه هست.
    افرادی که توی یک تیم قرار گیرند، خیلی مهمه که چقدر از نظر روحیه ای با هم جور باشند، درست مثل رفتن به یه مسافرت هست، در حالتی که همسفرت باهات کنار میاد یا نچسب و غیرقابل تحمله! (یا برعکس، فرق نداره، خود ما برای طرف مقابلمون!)
    این نکته ای هست که عموما ،حالا حداقل در حد تجربیات خودم از محیط کاری، از دید مدیران پنهان میمونه یا بهش توجه نمیشه! اینه که عملا اون کار تیمی بخاطر همین ناسازواریها و ناسازگاریها، تبدیل به کاری یک نفره میشه، یا بار بیشتری رو روی دوش عده‌ای (و نه همه ی اعضا) میگذاره!

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .