Menu


شخصیت شناسی- گوردون آلپورت و صفات انسانی (۱)


شخصیت شناسی

بسیاری از کتابها و نوشته های حوزه شخصیت شناسی، از گوردون آلپورت به عنوان پدر روانشناسی شخصیت نام می‌برند. بعد از نسل روانکاوانی مانند فروید و یونگ، آلپورت از جمله نخستین روانشناسانی بود که تمام زندگی خود را صرف شخصیت و شخصیت شناسی کرد.

پایان قرن نوزدهم و بخش قابل توجهی از قرن بیستم با نبرد پایان ناپذیر دو مکتب بزرگ همراه بوده است:

آنها که در پی «روانکاوی و روان تحلیل گری» بودند واژه‌هایی مانند «من» و «من برتر» و «خود» و «انرژی» و «روان» و واژه‌های مشابه را چنان رواج داده بودند که جایی برای «شخصیت» و «شخصیت شناسی» باقی نمانده بود.

تمرکز این نگرش، بر موجود ناشناخته ناخودآگاهی بود که بخش قابل توجهی از رفتار را کنترل می‌کرد و جلوه‌هایی از خودش را گه گاه در لحظاتی، در قالب لغزش‌های کلامی و خواب و رویا و خشم های کنترل نشده، نشان میداد.

در مقابل هم نسل جدیدی از دانشمندان رفتارگرا هم شکل گرفته بودند که از نظر آلپورت، انسان را در حد یک موجود مکانیکی پیشرفته پایین می‌آوردند.

[مطالعه بیشتر: روانشناسی رفتارگرا و رفتارگرایی در روانشناسی یعنی چه؟]

برای آشنایی بیشتر با سری آموزشی شخصیت شناسی در سایت متمم،مطالعه مقاله زیر را به شما پیشنهاد میکنیم:

شخصیت شناسی-درس ۱: روش متمم در شخصیت شناسی چیست؟

 گوردون آلپورت در چنین فضایی زندگی می‌کرد و با هیچ یک از این دو نگرش،‌ راحت نبود.

با شخصیت شناسی به سبک رفتارگراها مشکل داشت و معتقد بود که نمی‌توان انسان را در حد «ماشین یادگیری رفتار» کوچک کرد. او معتقد بود که «ادراک» انسانها با یکدیگر فرق دارد. یک رفتار ثابت یا یک تشویق ثابت یا یک تنبیه مشخص، ممکن است در انسانهای مختلف، پاسخ‌های مختلفی به وجود بیاورد. بسته به اینکه آنها این محرک را چگونه درک و تفسیر کنند.

شاید از بحثی که در مورد کارن هورنای در متمم مطرح کردیم به خاطر داشته باشید که مثلاً در رابطه بین یک مدیر و کارمند یا یک فرد و همسرش، ممکن است یک نفر به بی توجهی با خدمت کردن و توجه بیشتر پاسخ داده و فرد دیگری، با منزوی شدن و فاصله گرفتن، پاسخ چنین رفتاری را نمایش دهد.

شخصیت شناسیگوردون آلپورت، همچنین با روشهای روان تحلیلگری هم احساس راحتی نمی‌کرد. او معتقد بود که شیوه‌های روانکاوی بیش از حد به گذشته افراد نگاه می‌کنند و به وضعیت فعلی آنها و انگیزه‌هایشان توجه زیادی ندارد.

 ماجرا وقتی جدی شد که گوردون آلپورت پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه، فرصتی پیدا کرد تا به دیدار فروید برود. او از این دیدار خیلی هیجان زده بود.

آلپورت برای اینکه بحث را شروع کند و سکوت بر فضا حاکم نماند، برای فروید از پسری گفت که در قطار دیده بود. پسر کنار کسی نمی‌نشست و می‌گفت: اینها کثیف هستند. می‌ترسم کثیف بشوم. و مادر آن پسر به او می‌گفت که اینطور نیست و هر جا بخواهی می‌توانی بنشینی و مشکلی وجود ندارد.

قبل از اینکه آلپورت،‌ حرفش را ادامه بدهد، فروید حرفهای او را قطع کرد و گفت: «مطمئنی که در آن کودک، کودکی‌های گمشده خودت را ندیده‌ای؟».

حس آلپورت خیلی بد شد. او باور داشت که نمی‌شود همه چیز را به گذشته و ناخودآگاه و تحلیل‌های پیچیده روان‌درمانی ربط داد. او می‌خواست فقط سکوت را بشکند و شاید کمی هم راجع به فوبیا صحبت کند. همین!

آلپورت سایر نگاه‌های مربوط به شناخت انسان و شخصیت شناسی را کنار نگذاشت و بعداً هم از آنها کمک گرفت. اما یک نکته کلیدی در نگاه آلپورت وجود داشت:

شخصیت شناسی

 گوردون آلپورت، معتقد بود که انسانها بخش قابل توجهی از تفاوتهای شخصیتی را که بین خود و دیگران می‌بینند، در نهایت به «کلمات» تبدیل می‌کنند. کلماتی که به صورت صفات انسانی بیان می‌شوند.

در سال ۱۹۳۶ آلپورت و همکارش اودبرت، لغت‌نامه‌های مختلف را مرور کردند و در نهایت فهرستی از ۱۸۰۰۰ کلمه تنظیم کردند که انسانها در زبان انگلیسی برای توصیف ویژگیهای یکدیگر به کار می‌برند.

آنها نهایتاً این فهرست را به ۴۵۰۰ کلمه کاهش دادند. کلمه‌هایی که به نظر ایشان ساده‌تر قابل سنجش و مشاهده بود و عموماً دوام طولانی‌تری داشت (مثال: غمزده، صفتی است که پس از مدتی از بین می‌رود اما حسادت، صفتی است که مدت طولانی و شاید همیشه با یک انسان باقی می‌ماند).

در درس بعدی، بیشتر با کار آلپورت و دستاوردهای او در زمینه شخصیت شناسی آشنا می‌شویم. کسانی مانند ریموند کتل، که این روزها مدلهای شخصیت شناسی آنها در حوزه مدیریت و ارتباطات و خصوصاً مذاکره، رایج است، از پیروان مکتب آلپورت محسوب می‌شوند.

تمرین:

بیایید کمی به سبک گوردون آلپورت به شخصیت شناسی فکر کنیم.

فهرستی از ده صفت را که به نظر شما، با مدل ذهنی آلپورت می‌تواند در فهرست او قرار داشته باشد را بنویسید. لطفاً تقلب نکنید و به اصل فهرست او مراجعه نکنید!

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری شخصیت شناسی به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

211 نکته برای شخصیت شناسی- گوردون آلپورت و صفات انسانی (۱)

     
    دوست گرامی مشاهده دیدگاههای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .