Menu


تقسیم بندی شاخص‌ها: شاخصهای کمی در برابر شاخصهای کیفی


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۵۶۴۴۵
پیش نیاز مطالعه درس شاخص‌های کمی و شاخص‌های کیفی: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس:
  • بتوانند تفاوت شاخص کمی و شاخص کیفی را شرح دهند.
  • به خاطر داشته باشند که شاخص‌های کمی و شاخص‌های کیفی، هر دو نهایتاً عددی و مقدارپذیر هستند و تفاوت آنها صرفاً در چیزی است که اندازه می‌گیرند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تعریف شاخص چیست و شاخص های کمی با شاخص های کیفی چه تفاوتی دارند؟

این درس و چند درس آتی به تعریف و طبقه بندی شاخص‌ها اختصاص یافته است.

اما قبل از اینکه بخواهیم وارد بحث طبقه‌بندی شاخص‌ها شویم، لازم است بر یک نکته‌ی مهم تأکید کنیم:

اگر چه کلیات بحث‌ِ شاخص‌ها و کنترل به کمک شاخص‌ها، همیشه و همه جا یکسان است، اما نام‌گذاری‌ها و طبقه‌بندی‌ها عموماً قراردادی هستند و از منبعی به منبع دیگر تغییر می‌کنند.

این تفاوت‌ها در حدی است که گاهی، حتی در تعریف و طبقه بندی شاخص‌ها در میان نهادهای بزرگ بین‌المللی (مانند سازمان ملل و صندوق بین المللی پول و نهادهای مشابه) هم تفاوت‌ها و اختلاف‌نظر‌هایی مشاهده می‌شود.

ما در متمم می‌کوشیم طبقه‌بندی‌هایی را مد نظر قرار دهیم که به سایر درس‌های ما (خصوصاً‌ درس‌های مدیریتی دوره MBA متمم) کمک کنند و به زبان مشترکی برای بحث و گفتگو میان دوستان متممی تبدیل شوند.

تفاوت مفهوم کمّی و کیفی در شاخص‌ها با سایر بحث‌های مدیریتی

دو اصطلاح کمّی (Quantitative) و کیفی (Qualitative) در فضای مدیریت و علوم انسانی، بسیار رایج هستند.

با این حال، گاهی معنا و مفهوم آنها در فضاهای مختلف، متفاوت است.

فرض کنید در جلسه‌ی مدیران یک شرکت، چنین بحثی مطرح می‌شود:

خوشبختانه ما بهبود خوبی در حوزه‌ی تأمین رضایت نیروی انسانی داشته‌ایم.

مشتریان هم بیش از گذشته از ما راضی بودند. تنها مشکل جدی فعلی، نقدینگی سازمان است که باید آن هم به نحو مقتضی مدیریت شود. در غیر این صورت روند بهبود فعلی، پایدار نخواهد بود.

معمولاً در توصیف چنین سخنرانی‌ها و موضع‌گیری‌هایی می‌گویند که: «سخنرانی و ادعاهای مطرح شده در آن، بسیار کیفی بود و هیچ نوع عدد و رقم و شواهد عینی مشخص ارائه نشد.»

به عبارت دیگر در ادبیات عمومی مدیریت، کیفی بودن به نوعی به معنای غیرعددی بودن به کار می‌رود.

در حالی که ما در بحث شاخص‌ها، همواره همه چیز را به صورت عددی بررسی می‌کنیم و اصلاً اگر پارامتری به صورت عددی قابل سنجش نباشد، نمی‌توانیم آن را به عنوان شاخص کنترل سیستم در نظر بگیریم.

بنابراین، شاخص‌های کمی و شاخص‌های کیفی هر دو شاخص‌های عددی هستند و تفاوت آنها از جنس دیگری است.

تعریف شاخص های کمی (Quantitative Indicators)

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

بحث شاخصهای کمی و شاخص‌های کیفی برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان سیستمهای کنترل مدیریت مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  دوره MBA متمم

 مدل ذهنی

  مهارت فروش

  تفکر سیستمی

همان‌طور که می‌بینید ما در مورد شاخص‌های کمی معمولاً به این فکر می‌کنیم که آیا آنچه اندازه گرفته‌ایم به کارمان می‌آید؟ یا اینکه آیا به نسبت منابعی که برای اندازه‌گیری و کنترل آن صرف می‌کنیم، ارزش ایجاد می‌کند؟

اما در مورد شاخص‌های کیفی یک چالش اضافه هم داریم: چیزی که اندازه گرفته‌ایم، تا چه حد به پارامتری که واقعاً مد نظر ما بوده نزدیک است؟ تا چه حد می‌توانیم به آن اطمینان کنیم که موضوع مد نظر ما را می‌سنجد و برآورد می‌کند؟

تمرین:

در یک سناریوی فرضی یا واقعی، یک شاخص کیفی را مطرح کنید.

سعی کنید دو یا سه روش متفاوت برای سنجش آن پیشنهاد کنید.

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری آشنایی با سیستم کنترل مدیریت به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه آشنایی با سیستم کنترل مدیریت

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

14 نکته برای تقسیم بندی شاخص‌ها: شاخصهای کمی در برابر شاخصهای کیفی

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی

    میزان رضایت متممی‌ها از متمم یک شاخص کیفی است.

    فکر می‌کنم اگر فقط قرار باشد یک شاخص کمّی برای سنجش رضایت در نظر بگیریم، این است که درصد تمدید اشتراک ویژه را ثبت و کنترل کنیم.

    به این معنا که در یک بازه‌ی زمانی (مثلاً هر سه ماه) ببینیم اشتراک ویژه چند نفر به پایان رسیده و چند درصد آنها تصمیم به تمدید اشتراک گرفته‌اند.

    شوخی: البته لطفاً دوستان متممی که این تمرین من را می‌خوانند، از این به بعد نارضایتی خود را با تمدید نکردن اشتراک نشان ندهند.

    اما به نظرم اگر قرار باشد شاخص‌های دیگری هم در کنار این شاخص قرار بگیرند و با آن ترکیب شوند، می‌توان به موارد زیر هم فکر کرد:

    * چند درصد از دوستان متممی، به صورت منظم به متمم سر می‌زنند (مثلا‌ً حداقل در هر سه روز یک مرتبه به متمم سر می‌زنند).

    * متوسط تعداد افرادی که علاقه‌ی خود را به هر درس اعلام می‌کنند.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .