Menu


تقسیم بندی شاخص‌ها: شاخصهای طولی در برابر شاخصهای مقطعی


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۵۶۶۰۲
پیش نیاز مطالعه درس شاخص‌های طولی و مقطعی: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس:
  • بتوانند تفاوت شاخص طولی و شاخص مقطعی (عرضی) را شرح دهند.
  • به خاطر داشته باشند که یک شاخص، ممکن است هم به صورت طولی و هم به صورت مقطعی کاربرد داشته باشد.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
مقایسه شاخص‌های طولی با شاخص‌های مقطعی یا عرضی

تاکنون شاخص‌ها را از دیدگاه‌های مختلف، طبقه‌بندی کرده‌ایم.

در یکی از درسها توضیح دادیم که شاخص‌ها را می‌توان به دو دسته‌ی کمّی و کیفی تقسیم کرد.

در درس دیگری هم توضیح دادیم که هر شاخص نسبت به سایر شاخص‌ها و پارامترها، می‌تواند پیشرو یا تأخیری باشد.

اکنون می‌خواهیم یک تقسیم‌بندی دیگر از شاخص‌ها را با هم مرور کنیم.

شاخص‌های طولی (Longitudinal)

برخی شاخص‌ها در طول زمان معنا پیدا می‌کنند.

به این معنا که مقدار آن‌ها را می‌توان با گذشته‌شان مقایسه کرد.

شاخص قیمت تالار اصلی بورس اوراق بهادار تهران را در نظر بگیرید: ما می‌توانیم مقدار امروز این شاخص را با مقدار دیروز آن، یا مقدار آن در سال گذشته مقایسه کنیم.

بعید است کسی عدد شاخص بورس تهران را با عدد شاخص بورس نیویورک مقایسه کند؛ و اگر هم چنین کند، این مقایسه معنایی نخواهد داشت.

شاخص‌های مقطعی (Cross-sectional)

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

بحث شاخص‌های طولی و شاخص‌های مقطعی برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان سیستمهای کنترل مدیریت مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  دوره MBA متمم

 مدل ذهنی

  مهارت فروش

  تفکر سیستمی

یا به عنوان یک مثال دیگر، به زمانی فکر کنید که واحد مدیریت منابع انسانی تصمیم می‌گیرد یک پرسشنامه برای سنجش رضایت شغلی تنظیم کند و از همکاران بخواهد که آن را تکمیل کنند.

احتمالاً واحد مدیریت منابع انسانی به این شاخص به عنوان یک شاخصی طولی نگاه می‌کند؛ به این معنا که این کار را در فصل‌ها و سال‌های مختلف تکرار می‌کند و نتایج مقایسه را با یکدیگر می‌سنجد.

استفاده از چنین پرسشنامه‌ای به عنوان شاخص مقطعی (اگر توسط یک محقق بیرونی و با حفظ روش علمی انجام نشود) کاربرد خاصی ندارد.

هیچ‌کس چنین مقایسه‌ای را نمی‌پذیرد: اینکه ما اعلام کنیم رضایت کارکنان ما اکنون از ۱۰۰ حدود ۷۵ است و خوشبختانه طبق آمار منتشر شده از واحد منابع انسانی شرکت همسایه، رضایت در میان همکاران ما در مقایسه با سایر شرکت‌ها بسیار بیشتر است.

اشتباه گرفتن شاخص‌های طولی با شاخص‌های مقطعی و بی‌توجهی به تفاوت ماهیت آنها می‌تواند به تحلیل‌های نادرست و گاه فریبکارانه منتهی شود.

اتفاقی که گاه در سیاست و اقتصاد هم، نمونه‌های آن را مشاهده می‌کنیم.

تمرین

یک یا دو شاخص را مثال بزنید و بگویید که هر کدام به چه صورت‌هایی قابل استفاده هستند:

  معمولاً به عنوان شاخص طولی

  معمولاً به عنوان شاخص عرضی

  به هر دو صورت طولی و عرضی استفاده می‌شوند

لازم نیست حتماً به این قسمت تمرین پاسخ دهید. اما آیا می‌توانید حالتی را تصور کنید که بی‌دقتی در تفاوت شاخص طولی و عرضی، باعث شود که تحلیل اشتباهی انجام دهیم؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    آرش تقی پور ، محمدی ، آیت محمدی ، امین طاها ، کاظم علی یاری

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری آشنایی با سیستم کنترل مدیریت به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه آشنایی با سیستم کنترل مدیریت
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

74 نکته برای تقسیم بندی شاخص‌ها: شاخصهای طولی در برابر شاخصهای مقطعی

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : مهدی جلالی

    شاخص جینی یا ضریب جینی، یک شاخص آماری است که بوسیله آن میزان پراکندگی ثروت در یک جامعه آماری مورد بررسی قرار میگیرد. این ضریب، عددی بین صفر و یک است. هرچه به سمت صفر نزدیکتر باشد، یعنی برابری درآمدی در آن جامعه بیشتر است؛ و برعکس، هرچه به سمت یک نزدیکتر باشد، یعنی ثروت آن جامعه توزیع ناعادلانه تری دارد.

    توضیح: ضریب جینی بصورت عدد، و شاخص جینی بصورت درصد بیان میشود.

    - شاخص جینی وقتی بعنوان یک شاخص طولی استفاده میشود، مفید است؛ و میتواند به سیاستمداران و اقتصاددانان کمک کند که وضعیت برابری اقتصادی را در طول یک بازه زمانی مشخص مقایسه کنند و برای بهبود آن برنامه ریزی کنند.

    - اما این شاخص وقتی بعنوان یک شاخص عرضی یا مقطعی استفاده میشود، باعث گمراهی و خطا در تشخیص ها و تصمیم گیری ها میشود. ممکن است دو کشور فرضی، ضریب جینی برابری داشته باشند؛ اما یکی از آنها کشوری فقیر، و دیگری کشوری ثروتمند باشد. بعبارت بهتر، در یکی از آنها فقر به مساوات تقسیم شده، و در دیگری، ثروت.

    همچنین ممکن است در یک کشور، شاخص جینی چندان مطلوب نباشد، اما فرصتهای ایجاد شده برای دستیابی عموم به ثروت بسیار بهتر از کشوری با شاخص جینی بهتر باشد.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .