معرفی کتاب روانشناسی شخصیت کاردوچی | کتابی معتبر دربارهٔ نظریه های شخصیت

✔ شخصیت شناسی ✔ مختص کاربر ویژه

بدون دیدگاه گروه متمم مارس 3, 2026

معرفی کتاب کاردوچی درباره نظریه های شخصیت

طی دهه‌های اخیر کتاب‌های بسیاری با موضوع شخصیت‌شناسی و معرفی نظریه‌های شخصیت منتشر شده‌اند. بعضی از این کتاب‌ها (و در واقع بیشترشان) تجاری یا سطحی‌اند. تعدادی از آن‌ها هم پایهٔ علمی دارند که از میان‌‌شان تعداد کمتری به کتاب‌های درسی و مرجع دانشگاهی تبدیل شده‌اند.

این کتاب‌های مرجع دانشگاهی را می‌شود به دو دسته تقسیم کرد:

دستهٔ اول کتاب‌هایی هستند که به معرفی یک نظریهٔ شخصیتی خاص (مثلاً رویکرد شناختی، رویکرد بیولوژیک، رویکرد صفات شخصیتی، روان تحلیل‌گری و …) پرداخته‌اند.

دستهٔ دوم کتاب‌های عمومی‌تر هستند که کوشیده‌اند طیف متنوعی از نظریه‌ها را پوشش دهند و در حدی که حجم محدود یک کتاب درسی اجازه می‌دهد هر نظریه شخصیتی را جداگانه معرفی، تحلیل و نقد کنند.

از میان این کتاب‌های دستهٔ دوم، ما در ایران معمولاً کتاب شولتز و رقیب آن یعنی کتاب فیست را می‌شناسیم (توضیح بیشتر دربارهٔ این دو کتاب در معرفی کتاب نظریه‌های شخصیت شولتز آمده است). هر دو کتاب ارزشمندند و نویسندگان‌شان واقعاً برای تألیف این آثار ماندگار و تأثیرگذار زحمت کشیده‌اند. اما در این میان، کتاب دیگری وجود دارد که متأسفانه به اندازهٔ کافی دیده نشده و آن‌قدر که شایسته بوده به آن پرداخته نشده است: کتاب روانشناسی شخصیت کاردوچی (Psychology of Personality).

این درس به معرفی کتاب کاردوچی اختصاص دارد.

مثل بیشتر درس‌هایی که در متمم در قالب معرفی کتاب (از جمله معرفی کتابهای روانشناسی و معرفی کتابهای مدیریتی) ارائه شده‌اند، در این‌جا صرفاً به معرفی نویسنده و ساختار کلی کتاب می‌پردازیم و در دیگر درس‌های خودشناسی و شخصیت شناسی هر جا لازم باشد نظرات و نوع نگاه کاردوچی را نقل و بررسی خواهیم کرد.

برناردو کاردوچی

برنادرو جفرسون‌ویل کاردوچی (Bernardo J. Carducci) روانشناس ایتالیایی‌تبار متولد آمریکا بود که در سال ۱۹۵۲ در میشیگان به دنیا آمد و در سال ۲۰۱۸ در ۶۶ سالگی فوت کرد.

کاردوچی ۳۷ سال، یعنی تقریباً تمام عمر حرفه‌ای‌اش را در یک دانشگاه گذراند: دانشگاه ایندیانا (جنوب شرقی). او را معمولاً به درس‌های مبانی روانشناسی و روانشناسی شخصیت می‌شناختند. اما در شاخه‌های دیگر روانشناسی هم فعالیت‌های تخصصی‌ داشت. از جمله این‌که سال‌ها عضو هیئت سردبیری ژورنال روانشناسی اجتماعی (Journal of Social Psychology) بود (+).

برناردو کاردوچی، تبار ایتالیایی خود را دوست داشت و سال‌ها رئیس انجمن ایتالیایی-‌آمریکایی‌های شهر لوئیزویل بود (+).

او به‌طور خاص به خجالتی بودن توجه داشت و این موضوع را به‌عنوان حوزهٔ اصلی پژوهشی خود انتخاب کرده بود. در همین راستا در سال ۱۹۹۴ انستیتوی پژوهش دربارهٔ خجالت (Shyness Research Institute) را تأسیس کرد و بعضی از بزرگ‌ترین پژوهشگران مطرح در حوزهٔ خجالت را در آن‌جا گرد آورد (فیلیپ زیمباردو هم با این مرکز همکاری کرده است).

کاردوچی هم‌چنین بسیار خانواده‌دوست بود و همیشه به هر بهانه‌ای دربارهٔ پدر و مادر و خصوصاً دخترش (روزانا کاردوچی) حرف می‌زد.

در پیشگفتار کتاب روانشناسی شخصیت کاردوچی، جایی که معمولاً به متنی رسمی دربارهٔ پیشینهٔ علمی نویسنده و سوابق پژوهشی او محدود می‌شود، عکس مشترک کاردوچی و دخترش دخترش روزانا قرار گرفته است. روزانا امروز یکی از صاحب‌نظران دانشگاهی در حوزهٔ مدیریت آموزش عالی است.

محتوای کتاب روانشناسی شخصیت | بخش اول

کتاب روانشناسی شخصیت در ۱۴ فصل تألیف شده که در قالب پنج بخش اصلی دسته‌بندی شده‌اند. بخش اول کتاب دربارهٔ روش و روش‌شناسی در حوزهٔ روانشناسی شخصیت است.

این بخش سی‌-چهل صفحه‌ای (حدود ۵٪ حجم کتاب) یکی از بخش‌های بسیار ارزشمند کتاب است که خواندن آن برای هر کسی که می‌خواهد در زمینهٔ شخصیت شناسی مطالعه یا فعالیت کند مفید است.

کاردوچی در این بخش، به تعریف شخصیت (مرور تعریف‌های مختلف) می‌پردازد و در ادامه دربارهٔ روش‌های مختلف ارزیابی شخصیت صحبت می‌کند. برداشت‌های اشتباه در زمینهٔ شخصیت و شخصیت‌شناسی، کاربرد روانشناسی شخصیت، روش‌های پژوهشی در شخصیت‌شناسی (بالینی، تجربی، همبستگی)، مولفه‌های اصلی در بررسی اعتبار پرسشنامه‌ها و ابزارها و نیز اخلاق در شخصیت‌شناسی از جمله موضوعاتی است که او در بخش اول کتاب خود به آن‌ها پرداخته است.

اهمیت بخش اول کتاب

حتی اگر حوزهٔ تخصصی‌تان شخصیت‌شناسی نیست و به‌واسطهٔ تخصص دیگری سراغ شخصیت‌شناسی آمده‌اید (مثلاً به‌عنوان مکمل مباحث مذاکره، در نقش مدیر منابع انسانی، یا به‌علت نیاز در برخی شاخه‌های کوچینگ) مطالعهٔ بخش اول این کتاب را حتماً به شما توصیه می‌کنیم.

چون اگر مبانی علمی شخصیت‌شناسی را بیاموزید، کمتر احتمال دارد در دام سوء‌برداشت‌ها، ساده‌سازی‌‌ها و تجاری‌سازی‌های رایج در روانشناسی عامه‌پسند گرفتار شوید.

پس از آشنایی با این مفاهیم اولیه، حتی اگر بقیهٔ بخش‌های کتاب کاردوچی را نخوانید، در درک و ارزیابی مباحثی که تحت عنوان «روانشناسی شخصیت» مطرح می‌شوند توانمندتر خواهید بود.

محتوای کتاب روانشناسی شخصیت | بخش‌های دوم تا پنجم

بخش‌های دوم تا پنجم کتاب روانشناسی شخصیت به معرفی رویکردهای مختلف در شخصیت‌شناسی اختصاص دارد. کتاب‌های دانشگاهی روانشناسی شخصیت معمولاً یکی از چارچوب‌های زیر را انتخاب می‌کنند:

چارچوب تاریخی: مکاتب شخصیت‌شناسی به ترتیب، از قدیمی‌ترین تا جدیدترین، معرفی می‌شوند.
چارچوب دانشمند‌محور: به هر دانشمند روانشناس یک فصل اختصاص می‌یابد و دیدگاه‌های او شرح داده می‌شود.
دسته‌بندی بر اساس رویکردها: مباحث روانشناسی شخصیت به چند رویکرد اصلی تقسیم می‌شوند و دانشمندان، نظریه‌ها، رویدادها و پژوهش‌ها در قالب این رویکردها گنجانده می‌شوند.

کاردوچی در کتاب خود روش سوم را برگزیده است. یعنی چهار رویکرد اصلی (به تعبیر خودش: viewpoint یا دیدگاه) در نظر گرفته و هر بحث یا نظریه‌ای را در یکی از این چهار رویکرد گنجانده است.

او هنگام معرفی رویکرد، ابتدا مفروضات پایهٔ آن رویکرد را شرح می‌دهد: «این رویکرد انسان را چگونه می‌بیند؟» «چه اصول، چارچوب‌ها و مدل‌هایی دارد؟» «دنبال حل چه مسئله‌ای است؟» «چه روش‌هایی را معتبر و قابل‌اعتنا می‌‌داند؟» و …

سپس، ضمن مرور مختصر تاریخچه، دانشمندان و نظریه‌های پایه در آن رویکرد را معرفی می‌کند. هم‌چنین تحولاتی را که در طول زمان در آن رویکرد به وجود آمده، بازنگری‌هایی را که انجام شده، و نیز احیاناً مدل‌های انتقادی‌ای را که درون‌ آن شکل گرفته، شرح می‌دهد.

کاردوچی مباحث کتاب خود را در قالب چهار رویکرد گنجانده است (بخش‌های دوم تا پنجم کتاب):

محدودیت در دسترسی کامل به این دوره

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های خودشناسی و شخصیت شناسی برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است. با فعال کردن عضویت ویژه در متمم، به درس‌های بسیار بیشتری نیز دسترسی پیدا می‌کنید:

روش ثبت نام فهرست درس‌ها تجربهٔ اعضای متمم

ضمناً بررسی‌های ما نشان داده در میان دوستان متممی، کسانی که به درس‌های شخصیت‌شناسی علاقه‌مند بود‌ه‌اند، برای مطالعه‌ی درس‌های زیر هم وقت صرف کرده‌اند:

تحلیل رفتار متقابل | زندگی شاد | افزایش عزت نفس | کوچینگ | مشاوره مدیریت

تحلیل رفتار متقابل | هوش هیجانی | مهارت ارتباطی | رابطه عاطفی | مسیر شغلی

کاردوچی – ۲۰۱۷ – بیست‌و‌ششمین نشست سالانهٔ انجمن روانشناسی شخصیت ژاپن

چند پرسش و پاسخ

آیا کتاب روانشناسی شخصیت کاردوچی به فارسی ترجمه شده است؟

تا جایی که ما بررسی کردیم، کتاب روانشناسی شخصیت کاردوچی به فارسی ترجمه نشده است. با این حال، متن انگلیسی کتاب بسیار روان است و خواندن آن چندان دشوار نیست.

آیا کسی که در رشتهٔ روانشناسی تحصیل نکرده می‌تواند کتاب کاردوچی را بفهمد؟

بله. اما با یک قید مهم.

کاردوچی کتاب روانشناسی شخصیت خود را به گونه‌ای نوشته که خوانندگان خارج از حوزهٔ روانشناسی هم بتوانند آن را بخوانند و از محتوایش بهره ببرند. حتی می‌شود گفت کسی که کتاب علمی و تخصصی دیگری در زمینهٔ روانشناسی نخوانده، بدون مشکل می‌تواند این کتاب را بخواند و درک کند. چون کاردوچی هر جا اصطلاحی را به‌کار برده، آن را – ولو در یک جمله – تعریف کرده و شرح داده است.

قید مهمی که باید به‌خاطر داشته باشید این است که به هر حال، کتاب کاردوچی یک کتاب درسی دانشگاهی است. یعنی متن آن برخلاف متن کتابهای روانشناسی تجاری، چگالی بالایی دارد (متراکم است) و تک‌تک کلمات آن با دقت و ظرافت انتخاب شده‌اند. بنابراین شیوهٔ خواندنش هم باید متناسب با یک کتاب دانشگاهی باشد: آرام، دقیق و با دقت فراوان.

اگر می‌خواهید کتابی خوش‌دست و خوش‌خوان داشته باشید که به‌سرعت ورق بزنید و از پاراگرافی به پاراگراف دیگر بروید، کتاب کاردوچی اصلاً گزینهٔ مناسبی نیست.

خلاصه مشخصات کتاب روانشناسی شخصیت

عنوان انگلیسی	Psychology of Personality Viewpoints, Research, and Applications
عنوان فارسی	روانشناسی شخصیت دیدگاه‌ها، پژوهش‌ها، کاربردها
نویسنده	برناردو کاردوچی (Bernardo J. Carducci)
مترجم	ترجمه نشده
ناشر	Wiley
تعداد صفحات	۶۷۲
سایر کتابهای نویسنده	The Wiley Encyclopedia of Personality and Individual Differences (Ed.) Shyness: A New Bold Approach
دسته‌بندی کتاب	کتاب‌های روانشناسی \| کتاب‌های شخصیت‌شناسی
شابک	۹۷۸۱۱۱۹۷۹۳۹۵۳
برخی از عناوین کتاب	روش‌‌شناسی در روانشناسی شخصیت اندازه‌گیری و سنجش شخصیت رویکرد درون‌روانی و راونکاوانه رویکرد مبتنی بر روانشناسی شناختی رویکرد زیستی رویکرد صفاتی
ارزیابی متمم	فشار ذهنی هنگام مطالعه استناد به منابع معتبر علمی ساده بودن و شفافیت توضیحات حجم مثال‌ها و مباحث کاربردی
مفاهیم کلیدی و مرتبط	خودشناسی \| شخصیت‌شناسی \| مدل پنج عاملی شخصیت