Menu


دقیق ترین تعریف عزت نفس چیست؟


از بین تعریف های مختلف عزت نفس، بهترین تعریف عزت نفس کدام است؟

عزت نفس را می‌توانیم در کنار واژه‌هایی مثل عشق و آرامش و رشد قرار دهیم که همیشه و همه‌جا، در مورد آن‌ها و اهمیت‌شان صحبت می‌شود، اما وقتی می‌خواهیم به شکل دقیق تعریف‌شان کنیم، با مشکل مواجه می‌شویم.

این همان چیزی است که در زبان علم، به آن مفهوم پردازی می‌گویند. یعنی این‌که بتوانید دقیقاً بگویید یک مفهوم، چیست و مرز آن با مفاهیم دیگر در کجاست.

چنان‌که کریستوفر مراک در کتاب عزت نفس خود می‌گوید، ما هنوز به نقطه‌ای نرسیده‌ایم که اتفاق‌نظر قطعی بر روی تعریف عزت نفس وجود داشته باشد و بتوانیم به سادگی بگوییم که معنی عزت نفس چیست و عزت نفس یعنی چه (+).

اما جالب اینجاست که با همه‌ی ابهام‌ها و اختلاف‌نظرهایی که در تعریف عزت نفس وجود دارد، بر سر اهمیت عزت نفس اختلافی نیست.

مثلاً همه‌ی ما حس می‌کنیم که عزت نفس، به نوعی می‌تواند روی مواجهه‌ی ما با مشکلات زندگی، روبرو شدن با شکست‌ها، رفتار ما پس از پیروزی‌ها، شادمانی در زندگی، نحوه‌ی مدیریت تعارض، میزان انتقادپذیری، کیفیت روابط عواطفی و ده‌ها حوزه‌ی دیگر تأثیر بگذارد.

ما قصد نداریم در این‌جا شما را با انبوه تعریف‌های متفاوت و بعضاً متعارض در زمینه‌ی عزت نفس گیج کنیم.

بنابراین در متمم، معیار خود را مدل دوبعدی کریستوفر مراک قرار می‌دهیم که با بعضی دیگر از کتاب‌های رایج در این حوزه (مثلاً کتاب شش ستون عزت نفس ناتانیل براندن) نیز همخوانی دارد.

اما قبل از آن باید به یک نکته‌ی مهم در تعریف عزت نفس اشاره کنیم:

افزایش عزت نفس یا کاهش عزت نفس به چه معناست؟

درست است که هنوز نگفته‌ایم که عزت نفس چیست، اما با همین حسی که الان نسبت به مفهوم عزت نفس دارید، به سوال‌های زیر فکر کنید:

آیا تا به حال شده که به خاطر انتقاد تُند یک نفر، احساس کنید که به عزت نفس شما آسیب وارد شده است؟

آیا تا به حال پیش آمده که به خاطر افسردگی یا خستگی یا استرس، احساس کنید که از عزت نفس همیشگی برخوردار نیستید؟

آیا پیش آمده که فردی را با خودتان مقایسه کنید و بگویید عزت نفس او از من بیشتر است؟ (یا برعکس: عزت نفس من بیشتر از اوست)

دو سوال اول، یک تفاوت کلیدی با سوال سوم دارند.

در سوال اول و دوم، ما به عزت نفس لحظه‌ای اشاره داریم. اما در سوال سوم، عزت نفس را به عنوان یک صفت شخصیتی نسبتاً ثابت در نظر می‌گیریم.

تعریف عزت نفس | کاهش و افزایش عزت نفس در طول زمان اتفاق می‌افتد

بنابراین، همان‌طور که در نمودار بالا می‌بینید، عزت نفس ما در لحظات مختلف کم و زیاد می‌شود، اما در طول زمان، می‌توانیم متوسط عزت نفس را به عنوان یک «ویژگی» ببینیم و برای افزایش عزت نفس تلاش کنیم.

چنان‌که عزت نفس فرد الف، از عزت نفس فرد ب بیشتر است.

در زبان انگلیسی، تعبیر Baseline (پایه) را به کار می‌برند و می‌گویند: تمرین کنیم تا پایه‌ی عزت نفس خود را بالا ببریم (از حالت ب به سمت حالت الف حرکت کنیم).

افزایش عزت نفس و کاهش عزت نفس را باید در طول زمان نیست. وقتی از کمبود عزت نفس حرف میزنیم، منظورمان متوسط عزت نفس است. این نکته را نباید در تعریف عزت نفس فراموش کنیم

تعریف عزت نفس چیست؟ مدل دوعاملی عزت نفس

همان‌طور که در ابتدای درس اشاره کردیم، پس از بررسی منابع مختلف و تعاریف مطرح شده در هر منبع، مدلی که ما در نهایت برای عزت نفس انتخاب کرده‌ایم، مدل دوعاملی است.

پرسش‌های متداول

آیا عزت نفس انواع مختلف دارد و می‌توان از انواع عزت نفس حرف زد؟

اگر منظورتان تعریف های مختلف عزت نفس باشد، قطعاً تعریف های عزت نفس متعدد هستند. اما این‌که مثلاً بگوییم عزت نفس تحصیلی یا عزت نفس شغلی (چنان‌که برخی کتاب‌های تجاری به‌کار می‌برند) تعبیری علمی نیست.

 آیا عزت نفس همان حرمت نفس است؟

اصطلاح حرمت نفس معادل احترام به خود یا Self-respect است و نمی‌توان آن را مترادف عزت نفس (Self-esteem) در نظر گرفت. اما احترام به خود، یکی از مولفه‌ها و زیرمجموعه‌های عزت نفس است و طبیعتاً احترامی که برای خودمان قائل هستیم، بر روی عزت نفس‌مان تأثیر دارد.

متضاد عزت نفس چیست؟

برخی از افرادی که با مفهوم عزت نفس آشنا نیستند، اصطلاح «ذلت نفس» را به عنوان مخالف عزت نفس به کار می‌برند. در حالی که عزت نفس یک ویژگی است که می‌تواند کم یا زیاد باشد، اما مخالف آن معنا ندارد. درست همان‌طور که قد یک ویژگی است و می‌تواند بلند یا کوتاه باشد. اما مخالفی برای آن قابل تعریف نیست. بنابراین درست این است که از اصطلاح «عزت نفس پایین» استفاده کنیم.

مخاطب دوره عزت نفس متمم چه کسانی هستند؟

همه می‌توانند از مطالب دوره عزت نفس استفاده کنند. به شرط این‌که «با ارزش بودن» و به طور دقیق‌تر، «احساس ارزشمندی» یکی از دغدغه‌هایشان باشد. فقط کافی است وقت و حوصله کافی داشته باشند و درس‌ها را به ترتیب و تدریج بخوانند و تمرین‌های پیشنهادی را انجام دهند.

چه درس‌ها و مباحث دیگری با دوره عزت نفس مرتبط هستند؟

عزت نفس چند رکن اساسی دارد و همان‌طور که در طول بحث خواهید آموخت، بسیاری از مباحث مرتبط با توسعه فردی می‌توانند مکمل درس‌های افزایش عزت نفس باشند. اما به طور خاص پیشنهاد ما این است که هم‌زمان با مطالعه درس‌های عزت نفس، برای درس‌های خودشناسی، شخصیت شناسی و مهارت ارتباطی هم در متمم وقت بگذارید.

منابع مورد استفاده در تدوین درس‌های عزت نفس متمم چه هستند؟

متمم از بهترین و شناخته‌شده‌ترین کتابها و مقالات عزت نفس که توسط برترین محققان و دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی جهان منتشر شده‌اند استفاده می‌کند. نام تمام این منابع و مقالات را هنگام مطالعه درس‌ها خواهید دید.

هزینه دوره عزت نفس متمم چقدر است؟

شما می‌توانید برای استفاده از درس‌ها اشتراک ماهانه پرداخت کنید و بسته به مدت زمانی که نیاز دارید، از درس‌ها استفاده کنید. ضمناً در مدت فعال بودن اشتراک، علاوه بر فروش به هزاران درس دیگر (از جمله خودشناسی، شخصیت شناسی، مهارت ارتباطی و مدیریت زمان) هم دسترسی دارید.


محدودیت در دسترسی به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های عزت نفس برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت ویژه‌ی متمم، به درس‌های بسیار بیشتری نیز دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آن‌ها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  شخصیت شناسی | خودشناسی

  حمایت اجتماعی | استرس

  تحلیل رفتار متقابل

  پرورش تسلط کلامی

  چگونه شاد باشیم | مدیریت انگیزه

  دوره MBA (مطالعه منظم درس‌های مدیریتی)

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    بهزاد زارعی ، سید امین حسینی لنگرودی ، حامد آقاپور ، پویا چراغی ، محمدرضا رحیمی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری کارگاه آموزشی عزت نفس به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه کارگاه آموزشی عزت نفس
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

258 نکته برای دقیق ترین تعریف عزت نفس چیست؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : رضا حسام

    همه ما آدم هایی میشناسیم که با وجود توانایی های کم، خودشون رو دوست دارند و برای خودشون ارزش قائل هستند، شاید زیبا نباشند، باهوش نباشند و توانایی زیادی ندارند، اما خودشون رو با ارزش میدونند و برای این ارزشمندی خیلی به محیط پیرامون خود رسمیت نمی بخشند یا حداقل حال خوبشون کمتر تابع تعریف و تمجید و سرزنش اطرافیانشونه، ممکنه به این آدم ها بگیم اعتماد به نفس کاذب دارند اما در واقع یه امنیت روانی دارند که البته ریشه این امنیت هم در تربیت و شکل بزرگ شدن اون ها در کودکیه

    در مقابل افرادی هم هستند که توانایی های متعارف، و ارزشمندی های زیادی دارند اما با کوچکترین بازتابی از محیط، حالشون نسبت به خودشون تغییر میکنه، به عبارت دیگه ارزشمندی این دسته از افراد تابع قضاوت اطرافیان یا بهتر بگیم محیط اطرافشونه، که این نگاه و نگرش هم ریشه در شکل تربیتیه که در سن های خیلی پایینه و در جایی که یاد گرفته «به اندازه ای ارزشمنده که مفید باشه» و دائم برای ارزشمند دونستن خودش باید تواناییهاشو محک بزنه.

    در حقیقت افرادی دسته اول ، عامل اول تعریف عزت نفس براشون مهمتره  و دسته دوم که به «محیط» اعتنای بیشتری دارند عامل دوم تعریف عزت نفس رو ممکنه بیشتر بپسندند

     

     

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .