Menu


تفاوت مذاکره و مناظره در چیست؟


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۳۳۹۴
پیش‌نیاز مطالعه‌ی این درس: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس
  • بتوانند مناظره را تعریف کنند.
  • میان سه اصطلاح مباحثه (Argumentation) و مذاکره (Negotiation) و مناظره (Debate) و مناقشه (Controversy) تفاوت قائل شوند.
  • بتوانند چند مورد از تفاوت‌های مذاکره و مناظره را فهرست کنند.
  • با مرور خاطرات خود از مذاکره‌ها و تعامل‌هایی که داشته‌اند، تشخیص دهند که سبک تعاملی آن‌ها در حالت عادی، بیشتر به سمت مذاکره نزدیک است یا مناظره؟
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تعریف مناظره چیست؟ مذاکره و مناظره چه تفاوتی دارند؟

گاهی اوقات، برخی از ما دو واژه‌ی مذاکره (Negotiation) و مناظره (Debate) را به جای یکدیگر به‌کار می‌بریم؛ یا لااقل مناظره را یکی از انواع مذاکره و زیرمجموعه‌ی مذاکره می‌دانیم.

گروهی از آشنایان با مذاکره هم، مناظره را نمونه‌ای از مذاکره توزیعی (به زبان ساده‌تر: مذاکره‌ی رقابتی) در نظر می‌گیرند که بر اساس مدل «برد – باخت» انجام می‌شود.

البته مذاکره و مناظره، شباهت‌های متعددی هم دارند. از جمله این‌که هر دو بر پایه‌ی تعارض شکل می‌گیرند و نیز این‌که داشتن هوش کلامی و آشنایی با ظرافت‌های کلامی مهارت‌هایی هستند که در هر دوِ آن‌ها می‌توانند به کمک ما بیایند.

اما با وجود این شباهت‌ها،  مذاکره و مناظره از نظر ماهیت با یکدیگر تفاوت دارند  و پیروز شدن در هر یک، به مدل ذهنی متفاوتی نیز نیاز دارد.

پس از مطالعه‌ی این درس خواهید دید که:

تعریف مناظره با مذاکره فرق دارد و اگر در مناظره از ابزارهای مذاکره استفاده کنیم (یا بالعکس) احتمال این‌که نتیجه بگیریم کاهش خواهد یافت

تعریف مناظره چیست؟

اجازه بدهید ابتدا دو نمونه تعریف مناظره (debate) را مرور کنیم:

debate یعنی این‌که دو طرف، استدلال‌های خود را درباره‌ی یک موضوع واحد، رد و بدل کنند.

اگر debate در سطح گسترده‌ی اجتماعی و به مدت طولانی مطرح باشد و حل نشود، آن را می‌توان controversy (مناقشه) نامید.

منبع

مناظره (debate) شکلی از مباحثه‌ است که فُرم و چارچوب رسمی پیدا کرده است.

چارچوب به این معنا که همه‌ی افراد درگیر، می‌توانند به نوبت و بر اساس قاعده، دیدگاه‌های خود را مطرح کنند و فضای تضارب آراء فراهم شود.

مناظره در حضور فرد یا گروه ثالث انجام می‌شود و قضاوت بر عهده‌ی طرف سوم است.

منبع

ما در متمم، با توجه به معنای رایج از واژه‌ی مناظره در زبان فارسی (مثلاً مناظره‌های نمایندگان مجلس یا کاندیداهای ریاست‌جمهوری)، فرض می‌کنیم که  در مناظره همواره طرف سومی (در قالب فرد یا گروه یا کل جامعه) وجود دارد که قضاوت نهایی بر عهده‌ی اوست. 

شکل‌های دیگری از گفتگو و استدلال را که بدون حضور طرف سوم انجام می‌شود و دو طرف در آن می‌کوشند دیگری را قانع کنند، مباحثه (Argumentation) می‌نامیم.

یادآوری این نکته هم مفید است که مناظره از ریشه‌ی نظر (دیدگاه) است و به این نکته اشاره دارد که در مناظره، دیدگاه‌های متفاوتی مطرح می‌شوند و روبروی یکدیگر قرار می‌گیرند.

دو نمونه مناظره

مناظره‌ی انتخابات ریاست‌جمهوری یکی از انواع مناظره‌هایی است که در چند دوره‌ی اخیر، ما در کشور خود تجربه کرده‌ایم.

در این مناظره‌ها نامزدهای مختلف با دیدگاه‌های متفاوت حاضر می‌شوند و درباره‌ی دیدگاه‌های خود صحبت می‌کنند. در این مناظره‌ها، هیچ‌کس قصد ندارد نظر دیگری را تغییر دهد. بلکه همه‌ی حاضران به این امید هستند که با تکیه بر مناظره، دیدگاه ناظران و رأی‌دهندگان را تغییر دهند.

مناظره‌های پارلمانی – که در مجلس ما هم وجود دارند – نمونه‌‌ی دیگری از مناظره هستند.

در‌ آن‌جا هم افراد موافق و مخالف یک تصمیم (استیضاح، لایحه یا هر موضوع دیگر) صحبت می‌کنند. موافقان و مخالفان، در پی تغییر دیدگاه طرف مقابل نیستند و قصد هم ندارند دیدگاه خود را تغییر دهند.

بلکه همگی امید دارند که طرف سوم (باقیمانده‌ی نمایندگان مجلس) بر اساس بحث‌های آن‌ها رأی خود را تغییر دهند.

پس باز هم قضاوت نهایی بر عهده‌ی طرف سوم قرار می‌گیرد.

تفاوت مناظره و مذاکره

پس از مقدمه‌ای که درباره‌ی تعریف مناظره گفته شد و با در نظر گرفتن این‌که تعریف مذاکره را هم می‌دانیم، فهرست کردن تفاوتهای مذاکره و مناظره دشوار نیست.

چند مورد از این تفاوت‌ها را مرور می‌کنیم و در پایان درس، به این نکته می‌پردازیم که بی‌توجهی به این تفاوت‌ها چه هزینه‌هایی برای یک مذاکره کننده به بار می‌آورد.

محدودیت در دسترسی کامل به درس‌ها

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های مذاکره و زبان بدن برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

البته با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

ضمناً شاید بهتر باشد از میان درس‌ها مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  مهارت ارائه و سخنرانی

  مهارتهای ارتباطی | تحلیل رفتار متقابل

  شخصیت شناسی | خودشناسی

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

تمرین و مشارکت در بحث

به مذاکره‌ها و تعامل‌های خودتان فکر کنید.

سبک غالبِ شما بیشتر به مذاکره نزدیک است یا مناظره؟

آیا تجربه‌هایی دارید که در یک مذاکره، به رفتارهای مناظره‌ای ترغیب شده باشید؟

آیا جایی بوده که فضای واقعی، از جنس مناظره باشد؛ اما شما از ابزارهای هیجانی برای تأثیرگذاری استفاده نکنید و به اشتباه، جریان بحث را مثل یک مذاکره پیش ببرید؟

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: مرتضی نجفی , مینا طاهری , حسین گمار , محمد جواد شهابی نیا , امین رئیسی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری اصول و فنون مذاکره به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه اصول و فنون مذاکره
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

107 نکته برای تفاوت مذاکره و مناظره در چیست؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : جواد عزیزان

    ☼ گاهی اوقات در عرصه سیاست، بعضی کشورها تقاضای مذاکره در خصوص موضوعی رو بین دو یا چند کشور می کنند (مانند تقاضای مذاکره امریکا با روسیه در مورد منطقه پرواز ممنوع در سوریه)  به نظر می رسد کشورها حتی می توانند مذاکره را از کشور خودشان و با برگزاری کنفرانس های خبری، آغاز کنند. مانند کاری که روسیه در این مورد کرد و خواستار توضیحات و ارائه اطلاعات بیشتر واشنگتن شد.

    ☼ در خصوص مناظره، این چند مثال به ذهنم می رسه:

    - مناظرات مربوط به کاندیداهای ریاست جمهوری در کشور

    - مناظره بین دو چهره مشهور اصلاح طلب و اصولگرا بر سر موضوعی خاص

    - مناظره بین دو چهره اقتصادی درباره عملکرد دولت ها

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .