Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Menu


تعریف صنعت چیست؟ تفاوت بازار و صنعت در کجاست؟


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۳۸۸۸
پیش نیاز مطالعه درس تعریف صنعت از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس
  • بتوانند صنعت را تعریف کنند.
  • بتوانند تفاوت صنعت و بازار را شرح دهند.
  • در حوزه‌ی فعالیت خودشان، مصداق‌های صنعت و بازار را تشخیص دهند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تعریف صنعت چیست؟ تفاوت بازار و صنعت در کجاست؟

گاه پیش می‌‌آید که ما در گفتگوهای روزمره‌ی خود، دو اصطلاح بازار (Market) و صنعت (Industry) را به جای یکدیگر به‌کار می‌بریم.

اما وقتی قرار است از ارزش آفرینی، بازاریابی و استراتژی حرف بزنیم، مهم است که به تفاوت این دو اصطلاح توجه داشته باشیم و این دو واژه را با دقت و حساسیت بیشتری به‌کار بگیریم.

بسیاری از تصمیم‌های ضعیف و اشتباه مدیران در صنایع مختلف و نیز تحلیل‌های غیردقیقی که تحلیل‌گران ارائه می‌کنند،‌ ناشی از بی‌توجه به تفاوت این دو مفهوم است.

البته در این درس خواهیم دید که توجه به تفاوت صنعت و بازار هم همه‌ی مشکلات شما را حل نمی‌کند. به این علت که هر کس ممکن است مرزهای صنعت و بازار خود را با توجه به نگرش و سلیقه‌‌اش به شکل متفاوتی تعریف کند. اما به هر حال، شفاف کردن تفاوت این دو واژه، خود یک گام به جلو محسوب می‌شود.

تعریفی که ما در این‌جا مطرح می‌کنیم، الگویی است که رابرت گرنت در کتاب مدیریت استراتژیک خود به‌کار گرفته است (+). البته این نگاه، محدود به گرنت نیست و اغلب کتاب‌های مدیریت استراتژیک، تعریف‌های نزدیک یا مشابهی را ارائه کرده‌اند.

استفاده از الگوی عرضه و تقاضا

ساده‌ترین شیوه‌ای که می‌توانیم برای تفکیک صنعت و بازار در نظر بگیریم، استفاده از الگوی عرضه (Supply) و تقاضا (Demand) است.

به این معنا که در مورد هر کالا یا خدمت، می‌توان گفت صنعت، شامل همه‌ی فعالانِ سمتِ عرضه و بازار، برایند همه‌ی تقاضایی است که در یک زمینه‌ی مشخص وجود دارد.

تعریف صنعت چیست؟ تعریف بازار چیست؟ صنعت و بازار چه تفاوتی با هم دارند؟این تعریف بازار و صنعت، اما و اگرهای متعددی دارد که ادامه‌ی این درس به آن‌ها می‌پردازیم.

تعریف بازار چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم، بازار، سمتِ تقاضای معادله‌ی اقتصاد است. این تقاضا را اغلب بر اساس یک محصول یا یک دسته محصول تعریف می‌کنند:

تعریف بازار

بازار شامل همه‌ی افراد، شرکت‌ها و بنگاه‌هایی است که به صورت بالقوه یا بالفعل، خریدار یک محصول مشخص هستند.

پس اگر شما یک کافی شاپ دارید و از بازارِ کافی‌شاپ حرف می‌زنید، منظورتان همه‌ی کسانی است که علاقه‌مند به خدمات کافی‌شاپ هستند و حاضرند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم برای آن پول پرداخت کنند.

به عنوان یک مثال، با توجه به انواع بازار در این‌جا می‌توانیم بازار یک کافی‌شاپ را به صورت زیر تعریف کنیم:

  • بازار بالقوه: تمام کسانی که علاقه‌مند هستند از خدمات‌ کافی‌شاپ استفاده کنند.
  • بازار آماده: کسانی که برای استفاده از خدمات کافی‌شاپ، بودجه‌ و منابع کافی هم در اختیار دارند (از جمله زمان، فاصله‌ی مناسب).
  • بازار هدف: افرادی که در شعاع مشخصی از محل کافی‌شاپ شما زندگی می‌کنند یا در آن‌جا تردد دارند.
  • بازار تحت نفوذ: کسانی که حداقل یک بار از خدمات کافی‌شاپ شما استفاده کرده‌اند.

تعریف صنعت چیست؟

صنعت، سمتِ عرضه‌ی معادله‌ی اقتصاد است. پس آن را می‌توان به صورت زیر تعریف کرد:

صنعت شامل مجموعه‌ای از بنگاه های اقتصادی است که نیازهای یک بازار مشخص را تأمین می‌کنند.

صنعت را می‌توان بر اساس محصول یا نیاز تعریف کرد.

با توجه به این توضیح، وقتی از صنعت کافی‌ شاپ صحبت می‌کنیم، منظورمان همه‌ی کسانی است که مانند شما خدمات کافی شاپ را عرضه و ارائه می‌کنند.

هم‌چنین وقتی از صنعت خودرو حرف می‌زنیم، منظورمان همه‌ی کسانی است که خودرو را تولید و عرضه می‌کنند. در مقابل، بازار خودرو را می‌توان به عنوان همه‌ی تقاضای موجود برای خودرو در نظر گرفت.

به شکل مشابه، وقتی از بازار خودروهای SUV حرف می‌زنیم، منظورمان وضعیت تقاضا برای خودروهای SUV است.

صنعت را چگونه تعریف کنیم؟

تعریف بازار، چندان دشوار و مبهم نیست.

وقتی از بازار خودروهای چینی صحبت می‌کنیم، همه کمابیش می‌دانیم از چه حرف می‌زنیم. هم‌چنین اصطلاح بازار فست‌فود برای اغلب ما، مشخص و شفاف است.

ولی تعریف صنعت می‌تواند تفسیرهای متعددی داشته باشد. مثلاً اگر شما کافی‌شاپ دارید، آیا باید فقط کافی‌شاپ‌های دیگر را در صنعت خود در نظر بگیرید؟ یا این‌که باید سینما و تئاتر را هم در همین صنعت در نظر بگیرید؟

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دسترسی کامل به این درس برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به درس‌های ارزش آفرینی به دوره‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در این‌جا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته بررسی‌های ما نشان می‌دهد که علاقه‌مندان به ارزش آفرینی از بین درس‌های متنوع متمم به درس‌های زیر علاقه‌ی بیشتری نشان داده‌اند:

  بازاریابی | کارآفرینی | استارتاپ

  استراتژی | تفکر سیستمی | آموزش فروش

  تصمیم گیری | مشاوره مدیریت | کوچینگ

  دیجیتال مارکتینگ | مدل کسب و کار | فنون مذاکره

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید درباره‌ی متمم بیشتر بدانید، می‌توانید نظرات دوستان متممی را درباره‌ی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی می‌شناسند:

آیا می‌توان گفت کدام نگرش درست و کدام نگرش نادرست است؟ قطعاً نه.

اما می‌توان بررسی کرد که کدام نگرش بیشتر و کدام نگرش کمتر مفید است.

شاید برای مدیران لایه‌های پایین‌تر، نگاه مبتنی بر محصول برای تعریف مرزهای صنعت کافی باشد. اما برای یک مدیر میانی، نگاه مبتنی بر فرایند یا تکنولوژی مناسب‌تر باشد.

هم‌چنین ممکن است یک مدیر ارشد، وقتی مرزهای صنعت خود را بر اساس نیاز ارضاء شده تعریف و تعیین می‌کند، بتواند نگاه کلان‌تری به آینده‌ی پیش روی خود داشته باشد.

تمرین و مشارکت در بحث

ابتدا تمرین درس انواع بازارها را انجام دهید (تا این لحظه ۱۱۲۹ نفر از دوستان شما تمرین آن درس را انجام داده‌اند).

سپس زیر این درس، توضیح دهید که کدام شکل از تعریف صنعت، می‌تواند برای محصول مد نظر شما بیشتر مفید باشد.

در این حالت رقبای شما چه کسانی خواهند بود؟

این نوع نگرش، چه تبعاتی در تصمیم‌گیری‌ها و تحلیل‌هایتان خواهد داشت؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    عرفان اعتضادزاده ، سینا پازوکیان ، bakhshi ، محمد علی مظلومی ، فاطمه کهزادی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری ارزش آفرینی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه ارزش آفرینی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

۵۰۲ نظر برای تعریف صنعت چیست؟ تفاوت بازار و صنعت در کجاست؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : هومن کلبادی

    سلام گلاره جان
    نیازِ ارضا شده ، به نظر من به این مفهوم هست که یک صنعت ، هدفِ خودش رو ، برآورده کردنِ یک نیازِ خاص و مشخص از نیازهایِ مشتریان و بازارِ مصرف کنندگانِ کالا یا خدماتِ ارائه شده توسط خودش متصور باشه . مثلاً در مورد مثالِ کافی شاپ :
    اگر یک کافی شاپ هدفش برآورده کردنِ نیازِ «ارائۀ قهوۀ با کیفیت» به مشتریان باشه ، به این مفهومه که مشتریان با انگیزۀ ارضای نیازشون که « خوردنِ قهوۀ با کیفیت » هست ، به کافی شاپ اون مراجعه می کنن و با این معیار ، تمامِ کافی شاپ هایی که اونها هم قهوۀ با کیفیت به مشتریا ارائه می کنن و مشتریا ممکنه برای خوردنِ یک قهوۀ با کیفیت (که نیازِ خودشون هست و میخوان برآوردش بکنن) به اون کافی شاپ های دیگه هم مراجعه می کنن . پس همۀ کافی شاپ هایی که نیازِ «قهوۀ با کیفیت» مشتریان رو برطرف می کنن ، به نوعی ، رقیبِ کافی شاپِ موردِ نظرِ ما هستن .
    نیاز = خوردنِ قهوۀ خوب و با کیفیت
    ارضایِ نیاز = فراهم کردنِ محلی به نامِ کافی شاپ که قهوۀ با کیفیت در اون به مشتریان ارائه میشه و نیازِ اونها به قهوۀ با کیفیت ، ارضا یا برآورده میشه
    یک مثالِ دیگه :
    اگر هدفِ یک صنعت ، برآورده کردنِ نیازِ مشتریان به غذای آماده باشه ، به طورِ خاص تر ، غذاهایِ فست فودی ( و بازهم خاص تر پیتزا) ، چنانچه ما بخوایم پیتزا به مشتریامون ارائه کنیم و در واقع بخوایم نیازِ مشتریان به پیتزا رو بر طرف کنیم ، تمامِ رستوران هایی که پیتزا ارائه می کنن ، جزو رقبایِ رستورانِ ما محسوب می شن چون اونها هم ، می خوان که نیازِ مشنریان به پیتزا رو ارضا یا برآورده بکنن
    نیاز = خوردنِ پیتزا
    ارضایِ نیاز = ارائۀ پیتزا در رستوران به مشتریان جهتِ برآورده کردنِ نیازِ اونها به پیتزا
    در همون مثالِ کافی ضاپ ، اگر هدف از مراجعۀ مشتریان به کافی شاپ ، فراهم کردنِ محلی امن و آرام برای ملاقاتِ دو نفر و در کنارِ هم بودنِ اونها (بدونِ ایجادِ مزاحمت توسط دیگران) باشه ، سینما ها هم که همین نیازِ مشتریان رو برطرف می کنن و محلی امن ، آرام و بدونِ احتمالِ ایجادِ مزاحمت از طرف دیگران رو برایِ مشتریان فراهم می کنن ، می تونن در صنعتِ «ارضایِ نیازِ مشتریان به محلی امن و بدونِ مزاحمت» در کنارِ کافی شاپ ها ، عرض اندام خواهند کرد
    نیاز = محلی آرام و بدونِ مزاحمت جهت ملاقاتی دوستانه
    ارضایِ نیاز = ارائۀ فضایی آرام و بدونِ مزاحمت مثلِ کافی شاپ یا سینما به مشتریان جهت ارضایِ نیازِ اونها به فضایی با این مشخصات
    امیدوارم توضیح من ، کمی از ابهامتون کم کرده باشه گلاره جان
    به امید دیدار همۀ عزیزان در سمینار ششم شهریور (6/6) و جای همۀ عزیزانی که مثل بهاربهار عزیز نمی تونن بیان ، سبز

     
    تمرین‌ها و نظرات ثبت شده روی این درس صرفاً برای اعضای متمم نمایش داده می‌شود.
    .