Menu


روش علمی چیست؟ چه ادعایی علمی است؟ آیا همه چیز باید علمی باشد؟


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۴۹۰۱۰
پیش نیاز مطالعه درس روش علمی: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه درس روش علمی بتوانند:
  • تعریف روش علمی را به صورت بسیار ساده بیان کنند.
  • مراحل روش علمی را فهرست کنند و برای هر مرحله مثال بزنند.
  • بتوانند بین مطالب غیرعلمی و ضدعلمی تفکیک قائل شوند.
  • به خاطر داشته باشند که روش علمی تنها یک روش است و با سایر روش‌ها در رقابت است تا سهم جایگاه بهتری در جهان داشته باشد.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تعریف روش علمی چیست؟

وقتی کسی به ما می‌گوید این حرف، علمی نیست، دقیقاً منظورش چیست؟

اجازه بدهید این سوال را به شکل دیگری بپرسیم: چه زمانی می‌توانیم بگوییم یک حرف علمی است؟

آیا یک حرف برای اینکه علمی باشد حتماً باید در یک ژورنال معتبر علمی منتشر شده باشد؟

آیا هر چه در ژورنال‌های علمی منتشر می‌شود حتماً علمی است؟ یا بالعکس، هر موضوعی که پای آن به ژورنال‌های علمی نرسیده باشد، علمی نیست؟

آیا ما علمی بودن را مترادف درست بودن می‌دانیم؟

یعنی وقتی می‌خواهیم بگوییم این حرف نادرست است، می‌گوییم علمی نیست؟

این درس از سلسله درس‌های تفکر نقادانه به بحث علمی بودن، ضدعلمی بودن و غیرعلمی بودن اختصاص یافته است.

اجازه بدهید بحث‌مان را با تاکید بر یک تعریف ساده اما مهم آغاز کنیم:

روش علمی (Scientific Method)، روشی است که توسط علم (Science) به کار گرفته می‌شود.

این جمله که در نگاه اول بدیهی می‌رسد، بسیار مهم است.

ریاضی، روش خود را به کار می‌برد. روشی که می‌توان به آن روش ریاضی (Mathematical Method) گفت.

فلسفه، روش خود را به کار می‌گیرد. روشی که به عنوان روش فلسفی (Philosophical Method) مورد اشاره قرار می‌گیرد.

آنچه در اینجا به عنوان علم (Science) مطرح می‌کنیم، نزدیکی زیادی با اصطلاح علم تجربی دارد.

احتمالاً این‌ توضیحات، مبهم به نظر می‌رسند.

اجازه بدهید برای شفاف شدن موضوع، بحث را با یک قصه‌ی ساده ادامه دهیم:

روش علمی چیست؟ آیا هر حرفی علمی است؟

پاسخ شما چیست؟

احتمالاً به ذهن خود مراجعه می‌کنید و می‌گویید: بله.

آیا این جواب شما درست است؟ بله.

آیا جواب شما علمی است؟ خیر.

شما برای پاسخ دادن به این سوال، از روش علمی استفاده نکرده‌اید. بلکه از روش درون نگری (Introspection) استفاده کرده‌اید.

درون نگری را با پاسخ علمی یا پاسخ منطقی اشتباه نگیریم

درون نگری به این معناست که شما به درون خود مراجعه می‌کنید و یک تجربه را در ذهن خود شبیه سازی می‌کنید.

مثلاً با خود فکر می‌کنید که اگر بسته‌بندی یک شکلات تغییر کند، آیا نظر شما هم در مورد خرید آن تغییر می‌کند؟

سپس برداشت و قضاوت خود را به عنوان پاسخ مطرح می‌کنید.

حالا اجازه بدهید ببینیم روش علمی با چنین پرسشی چگونه مواجه می‌شود:

دوست عزیز. مطالعه مجموعه درس‌های تفکر نقادانه، صرفاً برای کسانی امکان پذیر است که هر سه شرط زیر را دارا باشند:

لطفاً برای کسب اطلاعات بیشتر به معرفی درس تفکر نقادانه مراجعه بفرمایید.

 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تفکر نقادانه به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

10 نکته برای روش علمی چیست؟ چه ادعایی علمی است؟ آیا همه چیز باید علمی باشد؟

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .