Menu


تحلیل حساسیت چیست و چرا در تحلیل سیستمها اهمیت دارد؟


کاربرد تحلیل حساسیت در تحلیل دینامیک سیستمها

تحلیل حساسیت (به انگلیسی: Sensitivity Analysis) از جمله مفاهیم کلیدی در دینامیک سیستمها است که همه تحلیل گران سیستم، نیازمند درک عمیق و بکارگیری صحیح آن هستند.

اما حتی اگر با تحلیل سیستمها هم سر و کار نداشته باشیم لازم است بدانیم که تحلیل حساسیت چیست و حداقل مفهوم کلی آن را درک کنیم.

تحلیل حساسیت را می‌توان در دو سطح عمومی و اختصاصی تعریف کرد.

سطح عمومی تحلیل حساسیت، معنایی است که در گفتگوهای روزمره علمی در مورد پدیده های مختلف و سیستمها می‌شنویم و به کار می‌گیریم.

سطح تخصصی آن، مفهومی علمی و بسیار دقیق است که برای کسانی که به شبیه سازی سیستمها می‌پردازند کاربرد دارد.

در اینجا هر دو تعریف تحلیل حساسیت را به صورت بسیار مختصر با هم مرور می‌کنیم و در درس‌های مختلف متمم، بسته به نیاز، این مباحث‌ها را به صورت دقیق‌تر آموزش داده و مورد استفاده قرار خواهیم داد.

تعریف تحلیل حساسیت – شکل عمومی

فرض کنید در مورد رضایت شغلی کارکنان یک سازمان صحبت می‌کنیم.

از شما می‌پرسند که با یک درصد افزایش حقوق، رضایت شغلی کارکنان چقدر افزایش پیدا می‌کند؟

خصوصاً‌ اگر بدانیم که با یک درصد افزایش بودجه آموزش یا بودجه خدمات رفاهی، رضایت شغلی چقدر افزایش پیدا می‌کند، احتمالاً می‌توانیم تصمیم‌های پخته‌تری بگیریم.

آنچه مطرح شد، مثالی از تعریف حساسیت و کاربرد تحلیل حساسیت به شکل عمومی آن است:

تعریف حساسیت (Sensitivity)

در یک شرایط مشخص و تعریف شده و با فرض ثابت بودن سایر متغیرها، اگر مقدار یک متغیر مستقل را تغییر دهیم، متغیر وابسته به آن چقدر تغییر خواهد کرد؟

طبیعتاً حساسیت می‌تواند به مقدار فعلی متغیر مستقل هم ربط داشته باشد.

مثلاً ممکن است حساسیت رضایت شغلی به حقوق دریافتی برای کسی که حقوق او یک میلیون تومان است با کسی که حقوق او ده میلیون تومان است متفاوت باشد.

حالا که تعریف حساسیت را می‌دانیم، می‌توانیم معنی تحلیل حساسیت را هم بهتر بفهمیم:

تحلیل حساسیت

وقتی رفتار یک سیستم را تحلیل می‌کنیم، تحلیل حساسیت به این معنا خواهد بود که محاسبه و برآورد کنیم که رفتاری که برای سیستم پیش بینی کرده‌ایم (خروجی آن سیستم) تا چه حد به مقادیر متغیرهای مستقل (ورودی آن سیستم) حساس است.

حالا اجازه بدهید که شکل علمی‌تر و دقیق‌تر تحلیل حساسیت را با هم مرور کتیم:

تعریف تحلیل حساسیت – شکل تخصصی
دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست

[درس مرتبط: نقش شاخصهای پیش بینی کننده در تحلیل سیستمها]

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    محسن هاشمی آرانی ، محمد تقی امینی ، محمدحسین استقلال ، محمدکاظم جاوید ، مهدی غلامی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری دینامیک سیستم ها به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه دینامیک سیستم ها

قوانین کامنت گذاری در متمم

6 نکته برای تحلیل حساسیت چیست و چرا در تحلیل سیستمها اهمیت دارد؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : علی نوبنده

    یکی از شاخص های تحلیل حساسیت  که کاربردی عملی دارد مفهومی به نام اهرم عملیاتی است. این شاخص عبارت است از حساسیت سود سازمان نسبت به میزان فروش . یعنی یک درصد افزایش حجم فروش چند درصد در سود عملیاتی سازمان موثر خواهد بود. نکته قابل توجه اینکه هر قدر حجم فروش شرکت ها کمتر باشد و وضعیت نابسامان تری داشته باشند و به نقطه سر به سر عملیاتی نزدیک تر باشند این اهرم بالاتر است یعنی افزایش حجم فروش تاثیر بیشتری در سود آوری سازمان خواهد گذاشت. برخی مواقع شرکت ها این شاخص را نادیده گرفته و در عوض روی تغییر قیمت ها یا کاهش هزینه ها برنامه ریزی میکنند که تبعات خاص خود را به همراه خواهد داشت.

    در عوض برخی دیگر از شرکت ها با توجه به همین نکته تا جای امکان حجم فروش خود را افزایش داده و حتی از طریق دامپینگ به کشورهای دیگر با افزایش حجم فروش، سود عملیاتی خود را حفظ نموده یا افزایش میدهند.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .