Menu


تحلیل استراتژیک رفتار رقبا


تحلیل استراتژیک رقبا با استفاده از مدل مایکل پورتر

اگر به خاطر داشته باشید زمانی که از نگاه هلی کوپتری به استراتژی کسب و کار صحبت کردیم، توضیح دادیم که هر یک از مکاتب و نگرش‌های استراتژی، برای تحلیل استراتژیک کسب و کارها از الگوی خاص خود و عینکی که به آن علاقه دارند استفاده می‌کنند.

 طبیعی است که ما هم باید با انواع این نگاه‌ها و عینک‌ها آشنا شویم تا یک جعبه ابزار مجهز در تحلیل استراتژیک صنایع در اختیار داشته باشیم و بسته به نیاز خود، بتوانیم رفتار امروز و نیز استراتژی‌های آینده هر صنعت یا هر کسب و کاری را تجزیه و تحلیل کنیم.

در این میان یکی از کسانی که تا کنون به او توجه داشته‌ایم مایکل پورتر بوده است که تا حدودی با نظریه‌ها و نگرش او هم آشنا شده‌ایم. در اینجا می‌خواهیم تحلیل استراتژیک رقبا با استفاده از مدل مایکل پورتر را به صورت دقیق‌تر و با جزییات بیشتر مورد بررسی قرار دهیم.

اگر در درس‌های قبلی همراه ما بوده باشید به خوبی می‌دانید که کلمه کلیدی در مدل ذهنی مایکل پورتر، رقابت است. مایکل پورتر سازمان‌ها و شرکت‌ها و کسب و کارها را در یک اکوسیستم در کنار هم و در رقابت با هم می‌بیند و معتقد است که به هر حال قدرت تطبیق پذیری با شرایط متغیر و نیز انتخاب جایگاه رقابتی مناسب در مقایسه با سایر رقبا می‌تواند موجب بقاء طولانی‌تر یک کسب و کار شود.

تحلیل استراتژیک و استراتژی رقابتی مایکل پورتر

مایکل پورتر، در کتاب Competitive Strategy خود استراتژی رقابتی را چنین تعریف می‌کند:

استراتژی رقابتی یعنی انتخاب موقعیت استراتژیک یک کسب و کار، با این هدف که بتواند با استفاده از توانمندی‌های خود، بیشترین ارزش را ایجاد کرده و نیز خودش را از رقبایش متمایز کند.

با توجه به تعریف بالا، تنها وقتی ‌می‌توان از استراتژی رقابتی صحبت کرد که رقبای خود را بشناسیم. در غیر این صورت عملاً رقابت معنا نخواهد داشت. اما سوال اینجاست که ما نهایتاً در تحلیل استراتژیک رقبا به دنبال پاسخ دادن به چه سوالاتی هستیم؟

دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست

اکثر ما وقتی از تحلیل رقبا حرف می‌زنیم بیشتر به سمت راست ماجرا توجه داریم. یعنی استراتژی‌های فعلی. توانمندی‌های فعلی. نقاط قوت فعلی و نقاط ضعف فعلی. اما فراموش می‌کنیم که هدف استراتژی رقابتی، موفق شدن در جنگ‌های فرداست و نه رقابت امروز.

در درس‌های بعدی استراتژی، به بررسی هر یک از چهار حوزه فوق و نحوه تحلیل آنها خواهیم پرداخت.

تمرین:

با توجه به توضیحات این درس، یک برند یا یک محصول مورد علاقه خود را انتخاب کنید و توضیح دهید که به نظر شما آن برند (یا محصول)‌ باید با چه برند (یا محصولی) رقابت کند؟

حالا یک برند یا محصول دیگر را که به نظر شما رقیب آن نیست انتخاب کنید و بگویید که اگر وارد رقابت با آن محصول یا برند بشود، چه خطرات استراتژیکی آن را تهدید خواهد کرد؟

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: محمودصبوری , رایا , احسان صلح چی , صابر موسوی , رضا بهادری نژاد

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری استراتژی کسب و کار به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه استراتژی کسب و کار
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

46 نکته برای تحلیل استراتژیک رفتار رقبا

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : گروه متمم

    سامان عزیز.

    مستقل از قسمت دوم تمرین تو، می‌خواستم به بهانه یکی از نکاتی که در قسمت اول تمرین گفتی یکی دو نکته کوتاه رو که به ذهنم می‌رسه بگم.

    من هم با میهن و دومینو رابطه دست اول ندارم و به واسطه دوستانم این برندها رو می‌شناسم. تا اونجایی که من هم شنیده‌ام ظاهراً برخی اختلافات در یک مقطع زمانی باعث شد که خانواده پایداری، به دو قسمت تقسیم بشوند و ایوب پایداری در میهن بماند و فرامرز پایداری به سراغ تاسیس دومینو برود و در این میان خوراک خوبی برای تحلیل‌گران به وجود بیاید تا به بحث بنشینند که واقعاً دعوا بوده یا حرکت استراتژیک یا هر چیز دیگر. و عده‌ای هم فریاد کنند که این استراتژی‌هایش را و حتی لوگو را از آن تقلید میکند و بحث‌های دیگر.

    اطلاعات من در این خصوص چندان زیاد نیست و به نظرم در حال حاضر موضوع مهمی هم نیست. اگر چه در اکثر مواردی که تا کنون تجربه کرده‌ام، این انشعاب‌ها ناشی از اختلاف نظر واقعی بوده‌اند تا ترفند تبلیغاتی. بازی تبلیغاتی انشعاب آنقدر پیچیده است که کمتر کسی از لحاظ استراتژیک می‌تواند آن را مدیریت کند و اکثر مدیران هم این را می‌فهمند و می‌دانند.

    اما توضیحی که می‌خواستم بدهم این است که حتی در شرکت‌هایی که منافع استراتژیک مشترک و تعریف شده دارند، همچنان ما و شما می‌توانیم به رقابت بین برندها فکر کنیم و بکوشیم از نگاه فعالان هر کسب و کار، به این رقابت نگاه کنیم. دلیل این مسئله هم مدیران لایه دوم و میانی و همینطور کارشناسان شرکت‌هاست.

    الان کافی است به هیوندای و کیا نگاه کنیم. با وجودی که حدود یک سوم سهام کیاموتورز متعلق به هیوندای است و رابطه دو شرکت بسیار نزدیک است و حتی بسیاری از جلسات طراحی دو شرکت با هم و به صورت واحد برگزار می‌شود، کافی است نگاه کنید و ببینید که استخدام توماس برکله در سال 2006 توسط هیوندای (برای سرپرستی مرکز طراحی آلمان هیوندای) چه بحث‌ها و رجزخوانی‌هایی را در میان هواداران دو برند و حتی مدیران میانی آنها ایجاد کرد (برکله در طراحی برخی مدل‌های سری 3 و سری 6 بی ام و نقش داشته است).

    به عبارتی حتی در صورت انشقاق هدفمند و استراتژیک، لایه میانی این بحث‌ها را جدی نمی‌گیرد و به رقابت خود مشغول می‌شود.

    دو مورد مثال دیگر هم دارم که از نزدیک‌تر شاهد آن بوده‌ام. یکی شرکت‌ اتریشی پلاسر و شرکت سوییسی ماتیزا که هر دو در صنعت ریلی فعالیت می‌کنند و مالکیت مشترک دارند و خود من هم جزو کسانی بوده‌ام که سالها برای یکی به نفع دیگری جنگیده‌ام و همینطور نمونه دیگر هم خرید بخش لوازم خانگی شرکت زیمنس توسط بوش است.

    قبلاً این دو شرکت با سرمایه گذاری 50 - 50 شرکتی به نام BSH را تاسیس کردند اما در 2014، بوش کل مالکیت شرکت را به دست آورد. چه در دوران مالکیت 50 - 50 و چه در دوران جدید، هنوز مقایسه و بحث بین لوازم خانگی بوش و زیمنس وجود داشته است.

    خلاصه اینکه همه این حرف‌ها را به عنوان یک پاورقی بر جمله شما گفتم که:

    حتی اگر واقعاً هم دو برند از مالکیت یکسان برخوردار باشند، استراتژی رقابتی در مورد آنها به دو دلیل مصداق دارد.

    یکی اینکه بدنه سازمانها معمولاً درک کاملی از این همسویی استراتژیک ندارند.

    دوم اینکه مالکان و مدیران هم از این مسئله ناراحت نیستند. چون بقای هر کسب  و کاری در رقابت است و اگر رقابت به شکل سالم باشد، می‌تواند سلامت و دوام بلندمدت کسب و کارها را تضمین کند.

    ارادتمند

    محمدرضا

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .