Menu


تاریخچه رشته MBA و انواع دوره های MBA


تاریخچه رشته MBA

رشته MBA در اواخر قرن نوزدهم میلادی متولد شد.

به عبارتی، می‌توان گفت که تاریخچه رشته MBA امروز به حدود یک قرن قبل بازمی‌گردد.

آن زمان کارخانجات در پی نیروهای متخصصی بودند که دانش مدیریت را به شکل علمی و اجرایی بدانند. البته رشته MBA در ابتدا به این نام خوانده نمی‌شد و فضای رشته MBA بیشتر به مدیریت بازگانی نزدیک بود.

در سال ۱۹۰۰ میلادی، مدرسه کسب و کار تاک، مدرک کارشناسی ارشد در تجارت (Master of Science in Commerce) را اعطا کرد. می‌توان فرض کرد که این مدرک و آن رشته، پدر رشته MBA فعلی محسوب می‌شود. تاریخچه رشته MBA هنوز هم بر سر آن سایه انداخته و در ایران،‌ بسیاری از مردم برای ترجمه رشته MBA به جای استفاده از اصطلاح مدیریت ارشد کسب و کار از اصطلاح مدیریت بازرگانی استفاده می‌کنند.

تاریخچه رشته MBA و نحوه شکل گیری آن

دانشگاه هاروارد، برای اولین بار، رشته MBA خود را در سال ۱۹۰۸ معرفی کرد.

بعد از آن تا حدود یک دهه استقبال جدی از رشته MBA در کار نبود. از سال ۱۹۳۰ به تدریج مدرسه های کسب و کار به صورت جدی‌تر شکل گرفتند و رشته MBA و به طور کل دوره MBA (مستقل از شکل دانشگاهی یا غیر دانشگاهی آن)‌ در نقاط مختلف آمریکا مطرح شد. اگر چه در ابتدا رشته MBA دانشجویان کمی را پذیرفت و حتی دوره MBA هاروارد با دانشجویان کمی آغاز شد، اما طی سالهای اخیر، استقبال از رشته MBA در سراسر جهان رو به افزایش بوده است و طی سالهای اخیر، هر ساله حدود ۹۰۰ نفر در رشته MBA دانشگاه هاروارد فارغ‌التحصیل می‌شوند.

چند دهه طول کشید تا در سال ۱۹۵۷ نخستین دوره حرفه‌ای برای آموزش تخصصی رشته MBA در اروپا در Insead فرانسه،‌ شکل گرفته و اجرا شود.

در ایران نیز تاریخچه رشته MBA به قبل از انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. زمانی که دانشگاه هاروارد دوره‌ مدیریت MBA را در شعبه مطالعات مدیریت هاروارد برگزار می‌نمود که بعد از انقلاب، عملاً با تغییر این مرکز به دانشگاه امام صادق، برنامه‌های قبلی متوقف شد. در سال ۱۳۷۸ با تاسیس دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، رشته MBA دوباره به عنوان یک رشته جذاب مدیریتی، مطرح شده و مورد توجه قرار گرفت.

رشته MBA و مرور تاریخچه آن در ایران

امروزه با توجه به تقاضای زیادی که برای رشته MBA در سراسر جهان وجود دارد، این رشته به شکل‌های مختلف طراحی و اجرا می‌شود. این تقاضای زیاد باعث اینجا تنوع گسترده در انتخاب سرفصل‌های رشته MBA و شیوه‌ی اجرای دوره‌های آن شده است، در حدی که عنوان دوره MBA تقریباً از دوره های تئوری مدیریت تا دوره های کوتاه مدت فروش را در برمی‌گیرد!

انواع رشته های MBA از لحاظ شکل و زمان بندی اجرا

برخی از رایج‌تری شکل‌های اجرای دوره MBA به شرح زیر است:

دوره دوساله تمام وقت MBA: در این شکل از اجرای دوره‌ها، سرفصل‌های رشته MBA به عنوان رشته کارشناسی ارشد،‌ طی مدت دو سال به دانشجویان آموخته می‌شود. در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر،‌ برای ورود به رشته MBA در مقطع کارشناسی ارشد، مصاحبه‌های مختلف در نظر گرفته شده و عمدتاً سابقه کار (ترجیحاً مدیریتی) نیز به عنوان یک مزیت در نظر گرفته می‌شود. حجم محتوای چنین دوره‌ای معمولاً در حدود ۵۰ تا ۶۰ واحد آموزشی در نظر گرفته می‌شود.

دوره‌ MBA نیمه وقت: در این شکل از اجرای دوره، دانشجویان در روزهای پایانی هفته یا در عصر روزهای کاری، در کلاسهای خود شرکت می‌کنند. چنین دوره‌هایی سه سال یا بیشتر طول می‌کشند.

دوره MBA ماژولار: شکل دیگری از دوره MBA است که در آن، ممکن است به تناوب، کلاسهای دو یا سه هفته‌ای تشکیل شده و قسمت‌های بعدی،‌ در فواصل زمانی دیگر اجرا شود. این نوع دوره MBA‌ بیشتر به شکل سازمانی یا در شرایطی که اجرای پیوسته و منظم دوره با توجه به محدودیت سازمان یا دانشجو امکان‌پذیر نیست، به عنوان یک گزینه در نظر گرفته می‌شود.

دوره مدیریت اجرایی یا EMBA: دوره‌ Executive MBA‌ که گاهی به آن مدیریت اجرایی هم گفته می‌شود، به طور خاص برای مدیران در نظر گرفته شده است. فرض بر این است که مدیران نمی‌توانند مدت بسیار طولانی را صرف یادگیری و آموزش کنند و انتظار آنها دوره‌های کاربردی و فشرده‌تر است. دوره MBA از این شکل معمولاً در طی دو سال یا شاید کمی کوتاه‌تر برگزار می‌شود. به صورت عرف در دنیا، مخاطبان چنین دوره‌هایی، کسانی هستند که بیش از ده سال سابقه کار دارند.

دوره MBA یکساله: دوره MBA یکساله شکل دیگری از دوره‌های MBA است که به دلیل کوتاه و فشرده بودن،‌ در بازار MBA مورد استقبال بازار قرار می‌گیرد. این نوع در دوره MBA ذر IMD سوییس، Insead فرانسه، آکسفورد و کمبریج و … برگزار می‌شود. در ایران هم موسسات مختلفی این شکل از دوره‌ها را برگزار می‌کنند.

دوره MBA غیرحضوری: این نوع دوره‌ها به صورت مکاتبه‌ای، آنلاین، آفلاین یا هر شکل دیگری، خارج از فضای رسمی آموزش فیزیکی اجرا می‌شوند. امروزه بسیاری از مراکز آموزشی در دنیا این شکل از دوره MBA را نیز در میان پیشنهادهای خود مطرح می‌کنند.

انواع گرایشهای رایج در رشته MBA

اگر چه هیچ چارچوب قطعی و مشخص برای تعیین گرایشهای رشته MBA وجود ندارد و مدارس کسب و کار، تا حد زیادی سلیقه خود را در تعیین گرایش‌ها دخالت می‌دهند، اما می‌توان گرایش‌های زیر را از جمله گرایشهای رایج در دانشگاه‌های متعبر جهان دانست:

اثربخشی سازمانی

حسابداری

مدیریت کارآفرینی

مدیریت ریسک

اقتصاد و استراتژی اطلاعات

مشاوره سازمانی

سلامت

بازاریابی

مسکن

آمار و تحلیل داده‌ها

#مدیریت استراتژیک

اقتصاد

محصول و بازار

#منابع انسانی

عمومی

روانشناسی صنعتی

کسب و کار بین المللی

مدیریت تکنولوژی

توسعه سازمانی

طراحی کسب و کار

تجارت الکترونیک

بعضی از دانشکده‌ها که گرایش‌های جزیی‌تری را تعریف کرده‌اند، این اجازه را به دانشجویان خود می‌دهند که یک گرایش اصلی و یک گرایش فرعی انتخاب کنند.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: امیرحسین , نریمان درافشان , بهزاداستقامت , محمدرضا ع , سعید رستم اف

 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟