Menu


بازخورد یا فیدبک چیست؟


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۳۰۸۷۰
پیش نیاز مطالعه‌ی درس بازخورد: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه‌ی این درس:
  • بتوانند بازخورد یا فیدبک را تعریف کنند.
  • بتوانند برای بازخورد (فیدبک) مثال بزنند.
  • دو واژه‌ی سیستم‌های حلقه باز و سیستم‌های حلقه بسته را بشناسند و تفاوت آنها را بدانند و در مثال‌های روزمره، این دو سیستم را از یک دیگر تشخیص دهند.
  • بتوانند تفاوت بازخورد مثبت و بازخورد منفی را شرح دهند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
بازخورد چیست؟ فیدبک چیست؟

در تعریف سیستم و تفکر سیستمی به دو مفهوم سیستم باز و سیستم بسته اشاره کردیم و توضیح دادیم که به سیستم‌هایی که با محیط خود تعامل دارند، سیستم باز گفته می‌شود.

برای هر سیستم باز (Open System)، می‌توان ورودی و خروجی تعریف کرد.

ورودی، اثراتی است که سیستم از محیط می‌پذیرد و نیز پارامتر‌ها و اطلاعاتی که از محیط می‌گیرد.

خروجی نیز، اثراتی است که سیستم بر محیط می‌گذارد و پارامترها، اطلاعات و رفتاری که توسط محیط، درک و مشاهده می‌شود.

اگر بخشی از خروجی یک سیستم، بر روی ورودی آن تاثیر بگذارد، اصطلاحاً می‌گوییم که این سیستم از محیط، بازخورد یا فیدبک (Feedback) می‌گیرد.

این اصطلاح را اولین بار، کارل فردیناند براون در مورد سیستمهای الکتریکی به کار برد. البته فیدبک برای او، بار معنایی منفی داشت.

first-feedback-use

بعدها راس اشبی این تعبیر را در تحلیل‌های فردیناند براون مشاهده کرد.

او واژه‌ی فیدبک یا بازخورد را دوست داشت و به نظرش تعبیر زیبایی بود. اما  نمی‌توانست خود را قانع کند که بازخورد، همیشه یک اتفاق منفی است. 

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

بحث تعریف بازخورد و انواع بازخورد  (بهترین خودروسازی جهان) برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان تفکر سیستمی مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد در کنار تفکر سیستمی، مطالعه‌ی مباحث زیر را نیز در اولویت قرار دهید:

  ارزش آفرینی

  تصمیم گیری

  مدل ذهنی

بسته به تعریف مرز سیستم، یک بازخورد می‌تواند داخلی یا بیرونی باشد

ممکن است در نگاه اول با مطالعه‌ی تعریف بازخورد در این درس نتیجه بگیریم که بازخورد فقط در تعامل سیستم با محیط بیرونی معنا پیدا می‌کند و به حلقه‌هایی که درون سیستم شکل می‌گیرند، بازخورد گفته نمی‌شود.

اما باید به خاطر داشته باشیم که مرز سیستم یک واقعیت بیرونی نیست؛ بلکه صرفاً قراردادی برای ماست تا شناخت سیستم را ساده‌تر کرده و تحلیل رفتار آن را برای ما امکان‌پذیر کند.

شاید مثال زیر این بحث را به شکلی بسیار ساده در ذهن ما تثبیت کند:

دو نوع مکانیزم فیدبک در یک پرینتر

اگر تا به حال از پرینترهای چندکاره استفاده کرده باشید می‌دانید که بسیاری از آنها از یک مکانیزم جذاب و خلاقانه برای کالیبراسیون نازل‌های خود استفاده می‌کنند.

این پرینترها تصویری را روی کاغذ پرینت می‌گیرند و از شما می‌خواهند که همان را روی صفحه‌ی اسکنرشان بگذارید تا خودشان نتیجه‌ی کار خود را ببینند و بر این اساس تنظیمات لازم را اعمال کنند.

این یکی از زیباترین نمونه‌های فیدبک گرفتن از محیط است.

انواع فیدبک با استفاده از مثال پرینتر

با توجه به تعریفی که در ذهن همه‌ی ما از فیدبک وجود دارد، به سرعت این رفتار پرینتر را به عنوان نمونه‌ای از فیدبک در نظر می‌گیریم.

قطعاً قضاوت ما درست است و این مکانیزم، نمونه‌ای از فیدبک محسوب می‌شود.

اما در داخل همان پرینتر ده‌ها – و بلکه صدها – مکانیزم فیدبک دیگر هم وجود دارند. از جمله اینکه وقتی کارتریج‌ها هنگام چاپ به انتهای مسیر خود می‌رسند با استفاده از لیمیت سوییچ‌های کوچکی متوجه می‌شوند که به آخر رسیده‌اند و باید جهت حرکت خود را تغییر دهند.

ما نمی‌توانیم بگوییم که اینها را فیدبک در نظر نمی‌گیریم. چون مصداقِ تبادل اطلاعات با محیط نیستند و صرفاً یک اتفاق داخلی محسوب می‌شوند.

مکانیزم فیدبک در سیستمهای مکانیکی

محیط چیزی است که ما تعریف می‌کنیم و صرفاً یک قرارداد است.

بنابراین، هر جا که به هر روشی نتیجه‌ی یک اقدام روی خود آن اقدام تأثیر گذاشت می‌توانیم بگوییم مکانیزم فیدبک وجود دارد.

  لطفاً توجه داشته باشید که ما در متمم، تعداد و ترتیب درس‌ها و تقویم محتوا را بر اساس تعداد دوستان علاقه‌مند به هر درس، انتخاب و طراحی می‌کنیم.

بنابراین لطفاً پس از مطالعه‌ی این درس و هر درس دیگر در متمم، چند ثانیه وقت بگذارید و با علامت‌گذاشتن یا علامت نگذاشتن زیر هر درس، اولویت و ترجیحات خود را به ما اعلام کنید.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: نویدمعین زاده , علی طاعتی مرفه , میلاد رادمند , علیرضالطیف , قاسم کریمی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تفکر سیستمی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تفکر سیستمی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

66 نکته برای بازخورد یا فیدبک چیست؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : دانش آموز متمم

    در واقع وقتی که نتونیم تک تک پارامترهای یک سیستم رو شناسایی و تحت کنترل قرار بدیم، بهترین کار استفاده از فیدبک هستش.
    یک مثال خوب برای این مفهوم، هدایت یک کشتی توی اقیانوسه. اگه هدایت این کشتی رو به صورت حلقه باز انجام بدیم، به این صورت میشه که نقطه ی هدف رو مد نظر قرار بدیم، سکان کشتی رو تنظیم کنیم رو به نقطه ی هدف، کشتی رو به حرکت در بیاریم و از کابین کشتی بیایم بیرون. اما سوالی که پیش میاد اینه که آیا این کشتی به مقصد میرسه؟ با قاطعیت نسبتا زیادی میتونیم بگیم نه. چون در حین حرکت، امواجی که به بدنه ی کشتی میخوره و بادهایی که به کشتی میخورن، کشتی رو از مسیر خودش منحرف میکنن و ما هیچ پیش بینی دقیقی از این اغتشاش ها نداریم.
    حالا هدایت کشتی به صورت حلقه بسته یا در واقع با استفاده از فیدبک به چه صورته؟ هر لحظه توی کابین پشت سکان میمونیم، از خروجی این سیستم که همون جهت حرکت هستش اطلاعات میگیریم و با ورودی ( که اینجا میشه نقطه ی هدف) مقایسه میکنیم و اگه ببینیم که به هر دلیلی کشتی از مسیر اصلی خودش منحرف شده یک ذره سکان رو میچرخونیم و فورا کشتی رو به مسیر اصلی خودش برمیگردونیم.
    یک مثال خیلی خوب دیگه برای این مورد هم سیستم کروز کنترل ماشین هاس. همونطور که میدونیم سیستم کروز کنترل به این شکله که سرعت ماشین رو رو هر مقداری تنظیم کنیم، میتونیم پامون رو از روی پدال گاز و ترمز ماشین برداریم و خیالمون راحت باشه که ماشین با همون سرعت به حرکتش ادامه میده، حتی اگه به سراشیبی و سرازیری برسیم.
    توی این سیستم هم دقیقا داره از یک مکانیزم فیدبک دار برای کنترل سرعت ماشین استفاده میشه. به این صورت که هر لحظه سرعت لاستیک های ماشین اندازه گیری میشه (خروجی) و با سرعتی که به سیستم کروز دستور داده شده(ورودی) مقایسه میشه، اگه به خاطر نیروی موافق مثل سرازیری قرار باشه سرعت بیشتر شده باشه، سیستم کروز ترمز ماشین رو فشار میده و سرعت رو میاره پایین. اگر هم قرار باشه که به خاطر شیب گرفتن جاده سرعت ماشین کمتر بشه، این سیستم به صورت اتوماتیک گاز میده و سرعت رو در حد تعیین شده نگه میداره.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .