Menu


خودشیفتگی چیست؟ آیا من خودشیفته هستم؟


خودشیفتگی چیست؟ انسان های خودشیفته چه ویژگی هایی دارند؟

افسانه‌ها می‌گویند نارسیس (یا نارسیسوس) چنان عاشق و شیفته‌ی چهره‌ی خود بود که وقتی به آب نگاه می‌کرد و تصویر خویش را می‌دید، دیگر نمی‌توانست سر از آب بردارد.

او آن‌قدر در همان‌جا ماند و در عشق خویش گرفتار شد که نهایتاً لاغر و نحیف، در کرانه‌ی همان رودخانه مُرد و در همان محل، گلی سبز شد که آن را نارسیس می‌نامند (ما هم به‌ آن نرگس می‌گوییم).

ربط دادن این گل به آن داستان، ظاهراً از این روست که گل نرگس شبیه چشم است و نارسیس، فقط چشم به خویش دوخته بود (در ادبیات فارسی هم مانند ادبیات رومی، تشبیه چشم به نرگس بارها تکرار شده است).

افسانه نارسیس جزئیات فراوانی دارد که از بحث ما خارج است، اما سوال اصلی این است که آیا خودشیفتگی و خیره ماندن به خود یک بیماری است و اگر هست، چگونه باید مرز آن را با دوست داشتن خود، عزت نفس، اعتماد به نفس و سایر ویژگی‌های مثبت شخصیتی مشخص کرد؟

خودشیفتگی چیست؟ آیا می‌توان آن را یک اختلال شخصیتی دانست؟

اگر DSM (راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی) را معیار قضاوت قرار دهیم، خودشیفتگی یا نارسیسیزم (Narcissism) یک اختلال شخصیتی محسوب می‌شود.

ویژگی‌هایی که در DSM برای انسان خودشیفته فهرست شده به شرح زیر است (منبع | فایل PDF):

محدودیت در دسترسی کامل به درس‌های خودشناسی و شخصیت شناسی

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های خودشناسی و شخصیت شناسی برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است. با فعال کردن عضویت ویژه در متمم، به درس‌های بسیار بیشتری نیز دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

فهرست درس‌های متمم

البته از میان همه‌ی درس‌ها و مطالب مطرح شده در متمم، شاید مناسب باشد در کنار درس‌های شخصیت شناسی، مطالعه‌ی درس‌های زیر را در اولویت قرار دهید:

  تحلیل رفتار متقابل

  چگونه شاد باشیم

  افزایش عزت نفس

  کاریزما و ویژگی های افراد کاریزماتیک

الیور جیمز در کتاب سیاسی‌کاری در محیط کار توصیفی ساده از رفتار فرد خودشیفته ارائه می‌دهد که با ویژگی‌های انسان‌های خودشیفته در DSM، همسو است (+):

ویژگی های فرد خودشیفته چیست؟ خودشیفتگی چگونه خود را نشان می‌دهد؟

مرز بین خودشیفتگی و دوست داشتن خود کجاست؟

معمولاً بلافاصله پس از مطرح شدن بحث خودشیفتگی و انسان خودشیفته، این سوال پیش می‌آید که مرز بین خودشیفتگی و دوست داشتن خود کجاست؟

همه‌ی ما این توصیه را شنیده‌ایم که خودت را دوست بدار. مطالعات علمی در زمینه‌ی عزت نفس و اعتماد به نفس هم به ما می‌آموزند که ویژگی‌های مثبت خودمان را ببینیم (درس ده صفت مثبت من یکی از گام‌های اصلی در برنامه پنج هفته‌ای افزایش عزت نفس است).

اگر شما هم دچار این ابهام شده‌اید، لطفاً نکات زیر را با دقت بخوانید:

همان‌طور که در ابتدای درس تأکید شد، DSM برای خودشیفتگی نُه نشانه‌ی مختلف مطرح کرده و گفته که حداقل باید پنج مورد از آن‌ها در یک فرد جمع باشد تا بتوان گفت او گرفتار اختلال شخصیتی خودشیفتگی است. بنابراین با هر رفتار ساده‌ای (مثلاً انتشار مکرر عکس‌های سلفی در اینستاگرام) نمی‌توانیم یک فرد را خودشیفته فرض کنیم.

خودشیفتگی از خودبزرگ‌بینی غیرواقعی می‌گوید. هیچ‌جایی در بحث عزت نفس و اعتماد به نفس و توسعه فردی، کسی توصیه نکرده که خود را بالاتر از آن‌چه هستیم در نظر بگیریم. اتفاقاً عزت نفس به معنای دیدنِ خود واقعی و پذیرش خویشتن است و اعتماد به نفس هم، در درک درست و واقعی توانمندی‌ها ریشه دارد.

دوست داشتن خود به معنای دوست نداشتن دیگران و درک نکردن دیگران نیست. اما ویژگی افراد خودشیفته این است که اساساً چنان غرق در خود می‌شوند که دیگران را نمی‌بینند یا جدی نمی‌گیرند و از همدلی بی‌بهره هستند (مورد هفتم از موارد نُه‌گانه).

چند جمله‌ی زیر از DSM هم می‌تواند مفید و روشنگر باشد:

بسیاری از افراد موفق، برخی صفات شخصیتی را از خود بروز می‌دهند که می‌توان آن‌ها را از جنس خودشیفتگی دانست.

اما فقط وقتی این صفات، ثابت و دائمی و مخرب و آسیب‌زننده بوده و عملکرد عادی فرد را مختل کنند، می‌توان خودشیفتگی را به وی نسبت داد.

درس خودشیفتگی را می‌توان به این صورت خلاصه کرد که:

  • به سادگی روی هر فرد یا روی هر رفتاری برچسب خودشیفتگی نزنیم
  • خودشیفتگی را یک اختلال شخصیتی جدی در نظر بگیریم و در صورتی که گرفتارش هستیم، از متخصص کمک بگیریم (با توصیه و نصیحت، نمی‌توان یک بیماری را از بین برد)
  • به آسیب‌های ناشی از حضور یک فرد خوش‌شیفته در تیم یا سازمان توجه داشته باشیم و از کنار چنین وضعیتی به سادگی عبور نکنیم (اگر هم مدیر یا فرد بالاتر از ما چنین ویژگی‌هایی دارد، بدانیم که سازمان قرار است هزینه‌های این ویژگی را بپردازد و بر این اساس، درباره‌ی خود و آینده‌مان تصمیم بگیریم).
  • اگر با توجه به نشانه‌های ذکر شده در درس، در حد بیماری، خودشیفته نیستیم، اما در مسیر خودشیفتگی قرار داریم، اقدام‌های پیشگیرانه را انجام داده و رفتار و گفتار و نگرش خود را تعدیل کنیم. در غیر این صورت به نقطه‌ای می‌رسیم که جز با مداخله‌ی درمانی، نمی‌توانیم از دردسر خودشیفتگی فرار کنیم و دور شویم.
بعد از خواندن این درس چه کار کنم؟

  اگر شما هم جزو کسانی هستید که فکر می‌کنید افراد خودشیفته بسیاری را روی سکوهای موفقیت و در سمت‌های بالای سازمانی دیده‌اید، شاید مطالعه‌ی درسِ «آیا خودشیفتگی مانع پیشرفت شغلی است؟» برای شما مفید باشد.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: زهرا توکلی , ایمان , لیلا .ک , بهنام آرامش , علی اصغر فرخیان

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری خودشناسی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه خودشناسی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

65 نکته برای خودشیفتگی چیست؟ آیا من خودشیفته هستم؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : فریده نون

    با سلام چقدر مطلب چاشهای زیبایی ایجاد کرد متمم ،اعضایی  کارافرین با اعتماد به نفس بالا هدفمند وخواستار پیشرفت با غرور انسانی بالا، زیاد دارد برخی مثل اقای سامان و اقای شاهین نگرانیشان را با تواضع  بیان کردند وبرخی مثل سارا خانم نگران شدند ومن اگر اجازه داشته باشم میگویم فکر میکنم استاد هم به این مساله فکر میکنند  اما من به عنوان کسی که  کار افرینی و روانشناسی کار تدریس کرده  میگویم برخی از صفات بالا  ویژگی  سلامت وحتی ویژگی انسان با لنده کار افرین وموفق است  تا ما خود را باهوش جذاب با اعتماد به نفس مثبت ندانیم انرژی پیشرفت وخود شکوفای و خلاقیت پیدا نمی کنیم  اگر بخواهیم مرزی قایل بشویم شاید در این باشد که اانسان سالم  این صفات خوب وبزرگی را در همه انسانها ودر نفس انسانی میبیند وهمین حرمت و عزت نفس وبزرگی را در همه انسانها  میبیند بنا براین وارد مو سسه اش که میشود برای نگهبان ودربان همان قدر احترام وبزرگی ومنحصر به فردی قایل است که برای  بالاتر از خودش  وقتی عزت نفس بالاست یعنی نفس انسانی را عظیم می دانی و محترم می شماری  مرز واقعی اینجاست خود شیفته دیگران را نمی بیند خود شیفته به فکر توسعه مهارتهای خود نم افتد با تحقیر دیگران احساس بزرگی کاذب میکندشما خلاقها که در جلوی این جمع وحتی در دل می توانید خود را نقد کنید از زمین تا اسمان با خود شیفته بیمار گونه فرق دارید اساسا مرز بیماری روانی و سلامت در ظاهر نزدیک است تمیزی خوب است اما اگر ازحد کنترل ما بگذرد بیمارگونه میشود دیدن دیگران، ملاحظه دیگران ،حرمت دیگران واعتقاد به دیگرا ن، مرزاست .خود شیفته  حتی نزدیکانش را هم نمی بیند خود خواهی خود شیفته بیمارگونه  وحشناک غیر انسانی وغیر قابل تحمل است  اگر شما در مسیر پیشرفت با برخی حسودها برخورد کردید به خودتان شک نکنید  انها را هم ببخشید فهمیدن دیگران بخشیدن انهاست  متن را یکبار دیگر بخوانید همان من خط سوم اوج خود شیفتگی است ! البته در ظاهر ما تا وقتی که برای انسان واسانیت ارزش قایلیم در خطر نیستیم

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .