Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Menu


آسمان در شب | آلودگی نوری چه منظره‌هایی را از ما گرفته است؟


آسمان شب

معمولاً با شنیدن اصطلاح «منطقه حفاظت شده» و «حفاظت ذخایر طبیعی» چه چیزهایی در ذهن‌تان تداعی می‌شود؟

احتمالاً جنگل یا دشتی که ورود انسان‌ها به آن محدود است و فعالیت‌های انسانی در آن کنترل می‌شود. یا ناحیه‌ای که ذخایر زیرزمینی ارزشمندی دارد و دولت‌ها مراقب‌اند استفادهٔ بی‌رویه و بدون مطالعه، آن‌ ذخایر را نابود نکند.

اما طی سال‌های اخیر، قلمروِ منطقه‌های حفاظت شده از زمین فراتر رفته و به آسمان رسیده است.

ما انسان‌ها نه‌تنها زمین و زیستگاه‌های طبیعی گیاهان و جانوران، بلکه آسمان را نیز به هم ریخته‌ایم و تصویر زیبایی را که نیاکان‌مان هزاران سال می‌دیدند و لذت می‌برند، مخدوش کرده‌ایم. نور بسیار زیادی که ما در شب‌ها تولید می‌کنیم، تاریکی مطلق شب را از بین برده و باعث شده نتوانیم تمام زیبایی آسمان شب را ببینیم و حس کنیم. پدیده‌ای که از آن با عنوان آلودگی نوری یا Light Pollution نام برده می‌شود.

«انجمن بین‌المللی ذخایر آسمان تاریک» یا IDA (مخفف International Dark-sky Association) یک مجموعهٔ غیردولتی بسیار تأثیرگذار است که می‌کوشد آگاهی مردم را دربارهٔ اهمیت محدود کردن آلودگی نوری افزایش داده و دولت‌ها و سیاست‌گذاران را ترغیب کند به «آسمان تاریک شب» به عنوان یک ذخیرهٔ طبیعیِ در حال مصرف توجه کنند.

شهرها و کشورهایی که علاقه‌مند باشند،‌ می‌توانند برخی مناطق خود را به عنوان مناطق حفاظت‌شده به این انجمن اعلام کنند تا در فهرست جهانی «ذخایر آسمان تاریک» ثبت شود. چنین تصمیمی دو نتیجه دارد: نخست این‌که دولت‌ها متعهد می‌شوند مراقب افزایش آلودگی نوری در آن مناطق باشند و نتیجهٔ دوم هم این‌که جامعهٔ جهانی، از دانشمندان و محققان و منجمان گرفته تا گردشگران آماتور، آن نقاط را به عنوان یکی از گزینه‌های سفر مد نظر قرار دهند.

البته چارچوبی هم برای این مناطق تعریف شده است (فایل PDF). از جمله این‌که این مناطق باید به دو بخشِ هسته (Core) و محیط جانبی (Peripheral) تقسیم شوند و بخش هسته به شکل سخت‌گیرانه‌تری کنترل شود و آلودگی نوری بسیار کمتری در آن وجود داشته باشد. هم‌چنین باید کهکشان راه شیری با چشم غیرمسلح به وضوع قابل مشاهده باشد.

ضمناً فضای اعلام شده نباید وسعتی کمتر از ۷۰۰ کیلومتر مربع داشته باشد (مثلاً یک مربع به ضلع ۲۷ کیلومتر یا یک دایره به قطر ۱۵ کیلومتر).

شاید چنین دغدغه‌هایی در شرایط فعلی جهان (و خصوصاً کشور ما) بیش از حد غیرضروری و لوکس به نظر برسند. اما اگر فکر کنیم که در سال‌های نه‌چندان دور، ذخایر آسمان تاریک می‌توانند یک جاذبهٔ گردشگری بسیار ارزشمند باشند، فکر کردن به چنین دغدغه‌هایی و زمینه‌سازی برای آن‌ها – خصوصاً در کشوری مثل ما که نواحی کویری باز و وسیع وجود دارند – غیرمنطقی به نظر نمی‌رسد.

فهرست ذخایر فعلی را می‌توانید در سایت Dark Sky ببینید.

به عنوان بخش پایانی این مطلب، چند عکس از شب در آسمان‌های حفاظت‌شده را برایتان انتخاب کرده‌ایم. البته اولین عکس، استثنا است و تصویر کهکشان راه شیری را بر فراز پاسارگاد نشان می‌دهد. این عکس توسط امیررضا کامکار ثبت شده و سایت space.com آن را منتشر کرده است (+).

آسمان شب در ایران

آسمان شبMAXPPP / Luc Nobout

آسمان در شبمنبع | عکاس گیلام کانا

کهکشان راه شیری در شبمنبع

شب و آسماننیوزیلند | عکاس بابک تفرشی

آسمان و ستاره ها در شب
منبع | نیوزیلند
آسمان شب در نامیبیا
منبع | نامیبیا
آسمان شب بدون نورهای مزاحم
منبع | پارک Brecon Beacons

پیشنهاد عضویت در متمم

دوست عزیز.

شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت. فهرست برخی از درس‌های مختص کاربران ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

از میان درس‌هایی که در فهرست بالا آمده است، درس‌های زیر از جمله پرطرفدارترین‌ موضوعات هستند:

دوره MBA  |  مذاکره  |  کوچینگ  |  توسعه فردی

فنون مذاکره  |  تصمیم گیری  |  مشاوره مدیریت

تحلیل رفتار متقابل  |  تسلط کلامی  |  افزایش عزت نفس

چگونه شاد باشیم  |  هوش هیجانی  |  رابطه عاطفی

خودشناسی  |  شخصیت شناسی  |  پرورش کودکان هوشمندتر

اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید درباره‌ی متمم بیشتر بدانید، می‌توانید نظرات دوستان متممی را درباره‌ی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی می‌شناسند:

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    الهام طهماسبی ، مونا محمدی ، طاهره خباری ، زینب آخوندی ، پوپک جهانشاهی

 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

۶ نظر برای آسمان در شب | آلودگی نوری چه منظره‌هایی را از ما گرفته است؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : زهرا محمودی

    چه عکس‌های مسحورکننده و زیبایی!
    به قول فروغ:
    "سهم من این‌ است
    سهم من
    آسمانی‌ست که آویختن پرده‌ای آن‌را از من می‌گیرد."
    ما نه تنها آسمان شب که حتی آسمان روز را هم به مرور زمان از دست می‌دهیم. گواه آن عکس‌هایی‌ست که بعد از نَمی باران در فضاهای مجازی دست‌به‌دست می‌چرخد؛ لحظاتي از ته‌مانده‌ی نامهربانی با زمین و طبیعت. انگار "آخرین برگ سفرنامه‌ی باران این است/ که زمین چرکین است!" این‌ها هم عکس‌هایی هستند که بعد از برف و باران هفته‌ي اول دي‌ماه در شهرمان ثبت شده.
    https://s4.uupload.ir/files/img-20211231-wa0007_ipag.jpg
    https://s4.uupload.ir/files/img-20211231-wa0027_k59v.jpg
    https://s4.uupload.ir/files/20211205_104238_z4ep.jpg

     
    تمرین‌ها و نظرات ثبت شده روی این درس صرفاً برای اعضای متمم نمایش داده می‌شود.
    .