Menu


مدل رنگی RGB و مدل رنگی CMYK (مدل افزایشی و کاهشی رنگها) – درس ۳


مدل رنگی RGB و مدل رنگی CMYK

یکی از موارد مهمی که در بحث روانشناسی محیطی مطرح می‌شود، روانشناسی رنگها است.

ما در بحث روانشناسی رنگها ابتدا به این سوال پاسخ دادیم که چرا برخی از ما بعضی رنگها را بیشتر از رنگهای دیگر دوست داریم.

پس از طرح این سوال، برای اینکه بتوانیم با ادبیات تخصصی رنگ صحبت کنیم، لازم بود که رنگها و ترمینولوژی مربوط به آنها را بشناسیم.

یکی از نخستین مواردی که باید در مورد آن صحبت کنیم، مدل های رنگی هستند.

در بحث رنگ‌ها و روانشناسی رنگ ها، مدل های رنگی متعددی وجود دارند و بسته به نیاز، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در این درس اشاره‌ای بسیار مختصر به دو مدل رنگی RGB و مدل رنگی CMYK خواهیم داشت.

دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست
 مدل رنگی RGB بر اساس رنگ‌های نور و مدل رنگی CMYK بر اساس رنگهای مایع یا جوهر یا چاپ، طراحی و تعریف شده‌ است. 
مدل رنگی RGB

مدل رنگی RGB زمانی رایج شد که صفحه های نمایش الکتریکی و الکترونیکی (تابلوهای بزرگ شهری، تلویزیون ها، صفحات مانیتور، موبایل، تبلت و …) رایج شدند.

rgb-system

با مراجعه به نرم افزارهای فتوشاپ، مایکروسافت وورد، اکسل، پاورپوینت یا عموم نرم افزارهایی که واسط گرافیکی دارند، این امکان را دارید که با ترکیب رنگ‌های قرمز و سبز و آبی، رنگ مورد نظر خود را بسازید.

در شکل زیر ما در ووردپرس، خواسته‌ایم ترکیب رنگ سبز متمم را ایجاد کنیم:

motamem-greenدر عموم نرم افزارها، شدت رنگ بین ۰ تا ۲۵۵ تعیین می‌شود. ۲۵۵ به معنای حداکثر استفاده از نور و ۰ به معنای استفاده نکردن از نور است.

ما سبز متمم با با ترکیب ۱۵۳ واحد نور سبز (G) و ۵۱ واحد نور آبی (B) ایجاد می‌کنیم و از نور قرمز (R) هم استفاده نمی‌کنیم.

عددی که در پایین می‌بینید (#۰۰۹۹۳۳)، ترکیب همان رنگها را در مبنای شانزده (هگزادسیمال) نشان می‌دهد:

  • ۰۰ مربوط به قرمز (R)
  • 99 در مبنای شانزده (=۱۵۳ در مبنای ده) برای شدت نور سبز (G)
  • 33 در مبنای شانزده (=۵۱ در مبنای ده) برای شدت نور آبی (B)

معمولاً در سیستم RGB از اعداد مبنای شانزده به این ترتیب استفاده می‌شود: RRGGBB

اگر هر سه رنگ را با شدت ۲۵۵ (FF) مخلوط کنیم رنگ سفید را خواهیم داشت: #FFFFFF

 اگر هر سه رنگ را با شدت برابر اما کمتر از ۲۵۵ مخلوط کنیم درجات مختلف خاکستری را به دست می‌آوریم (مثلاً #۷۷۷۷۷۷) 

و اگر سه رنگ را به اندازه‌ی صفر (یعنی هیچ) با هم مخلوط کنیم، رنگ سیاه را خواهیم داشت.

احتمالاً الان برای شما واضح است که چرا به مدل RGB، مدل افزایشی رنگ‌ها می‌گوییم.

مدل رنگی CMYK

ماجرای رنگ روی کاغذ یا اشیاء (رنگی که به جای فوتون نور، با رنگ مایع یا دانه‌های رنگی ایجاد می‌شود) بسیار متفاوت است.

فرض کنید در کنار خیابان لوله‌ای را می‌بینید که با رنگ آبی،‌ رنگ آمیزی شده است:

blue-yنور محیطی به لوله‌ها می‌تابد و سپس منعکس می‌شود و به چشم شما می‌رسد.

رنگ آبی روی لوله، همه‌ی مولفه‌های رنگی دیگر موجود در نور محیط را جذب می‌کند و فقط قسمت آبی را جذب نمی‌کند و به سمت شما منعکس می‌کند.

پس می‌توانید تصور کنید که اگر سه رنگ مایع آبی و قرمز و سبز را با هم مخلوط کنید، بر خلاف ترکیب نور‌های رنگی، این بار رنگ سفید نخواهید داشت، بلکه چیزی نزدیک به رنگ سیاه خواهید داشت. چون هر کدام بخشی از نور را جذب می‌کنند و در نهایت، هیچ چیزی به چشم شما نمی‌رسد.

با توجه به این توضیحات، می‌توانید حدس بزنید که چرا به مدل‌های رنگی که بر اساس رنگدانه‌ها و رنگ‌های مایع تعریف می‌شوند، مدل کاهشی می‌گویند. چون هر رنگی، بخش از رنگ‌های نور را جذب می‌کند و کاهش می‌دهد.

در دنیای چاپ (به عنوان یکی از فراگیرترین کاربردهای رنگ) از رنگ‌های پایه‌ی آبی و قرمز و سبز استفاده نمی‌شود (این رنگها بیشتر پایه‌ی الکترونیکی دارند و تولید آنها در طبیعت چندان ساده نیست).

بلکه از چهار رنگ دیگر استفاده می‌شود (CMYK):

cmyk-modelحالا دیگر احتمالاً می‌توانید تصور کنید که چرا اصطلاح چاپ چهار رنگ را زیاد می‌شنویم.

در حالت تئوریک، فرض بر این است که اگر فیروزه‌ای و ارغوانی و زرد با هم مخلوط شوند، رنگی بسیار تیره یا سیاه ایجاد می‌شود. اما در عمل، این رنگ بادمجانی خواهد بود و مشکی کامل نیست.

بنابراین، در صنعت چاپ، برای اینکه رنگ مشکی واقعی ایجاد شود، از رنگ مشکی مستقل استفاده می‌شود (وقتی رنگ مشکی با شدت و درخشش مناسب ایجاد نمی‌شود، گاهی می‌شنویم که می‌گویند:‌ رنگ مشکی، بور شده است و مشکی کامل نیست).

بر خلاف دنیای دیجیتال که شدت نور رنگ‌ها (و خیلی چیزهای دیگر) را از ۰ تا ۲۵۵ شماره‌گذاری می‌کنند، در دنیای چاپ، غلظت رنگ را بین صفر تا صد تعریف می‌کنند.

حالا می‌توانید یکی از دشواری‌های صنعت چاپ را تصور کنید. رنگی که روی مانیتور می‌بینیم با ترکیب قرمز و آبی و سبز درست می‌شود. وقتی طراح و گرافیست و ناشر کتاب و کاتالوگ، طراحی را روی صفحه نمایش می‌بینند، بر اساس مدل RGB خواهند دید (حتی وقتی ظاهراً آنها را در فتوشاپ یا جای دیگر بر اساس CMYK تعریف و تعیین کنند).

اما رنگی که بعداً چاپ می‌شود با استفاده از ارغوانی و فیروزه‌ای و زرد و سیاه ایجاد می‌شود.

اینجاست که ماجراهای پیچیده‌ی کالیبراسیون مانیتور و ناظر چاپ و انتخاب رنگ مناسب و ده‌ها ماجرای دیگر مطرح می‌شود که خارج از بحث ماست.

آنچه برای ما مهم است این است که از این به بعد در متمم وقتی از رنگ‌ها حرف می‌زنیم و داخل پرانتز مثلاً (EEFF23) را می‌نویسیم، شما بدانید دقیقاً از چه رنگی صحبت می‌کنیم.

دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست

تمرین درس مدل رنگی RGB و مدل رنگی CMYK:

تمرین اول:

اگر از قبل، با مدل‌های رنگی آشنایی نداشته‌اید یا دست شما در فتوشاپ و پاورپوینت و نرم افزارهای مشابه روان نیست، می‌توانید به سایت زیر سر بزنید و کمی رنگ بازی کنید تا شهود بهتری نسبت به مدل RGB داشته باشید:

تمرین دوم:

اگر سایت‌های آنلاین دیگری می‌شناسید که می‌توانند در زمینه درک بهتر رنگهای RGB و CMYK (از طریق ترکیب رنگها و نمایش آنها و نامگذاری و موارد مشابه) کمک کنند، ممنون می‌شویم که آنها را به دوستان دیگر خود معرفی کنید.

تمرین سوم:

با توجه به اینکه دیگر می‌دانیم، یه صورتی یا یک بنفش یا یک قرمز، نداریم و درجات مختلفی از آنها داریم، خوشحال می‌شویم اگر رنگ مورد علاقه خودتان را در قالب RGB برای ما بنویسید. ما هم به این شکل سلیقه‌ی شما را بهتر یاد می‌گیریم و تا حد امکان در متمم لحاظ می‌کنیم.

فعلاً به مدل های رنگی دیگر مانند HSL، فکر نکنید. در مورد مدلهایی مانند پنتون هم که در دنیای امروز برای استانداردسازی رنگها مورد استفاده قرار می‌گیرند، در آینده صحبت خواهیم کرد.

کاربر آزاد طرح متمم شوید

آیا می‌دانید که فقط با درج نام کاربری و ایمیل خود می‌توانید به جمع کاربران آزاد متمم بپیوندید و ضمن دسترسی به بخش زیادی از درس‌های زیر، هر شنبه خبرنامه هفتگی ما را هم دریافت کنید؟

اطلاعات در مورد کاربر آزاد و ویژه متمم و ثبت نام

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری روانشناسی رنگها به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

27 نکته برای مدل رنگی RGB و مدل رنگی CMYK (مدل افزایشی و کاهشی رنگها) – درس ۳

     
    دوست گرامی مشاهده دیدگاههای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .